Benim Kralım

Gecemin karanlığında, Kralımı kuşatır, usulca doğrulur ve boynunu sıkarım onun.

O ise gücünü yeniden toplar, bir kez daha üstüne çullanırım ve yine boynunu sıkarım.

Sarsarım onu, koca bir erik ağacını silkercesine sarsarım; zangır zangır titrer başındaki tacı.

Gelgelelim Kralımdır o benim; bunu ben de bilirim, o da bilir ve onun emrine amade olduğum su götürmez bir gerçektir.

Ne var ki çökünce gece, ellerimin dizginlenemez arzusu nefes aldırmadan boğar onu.
Korkaklık filân da etmem; çıplak ellerle dikilirim karşısına ve yapışırım onun o krallara yaraşır boynuna.

O ise, küçücük odamın mahremiyetinde bunca zamandır boş yere boğup durduğum Kralımdır benim; önce moraran yüzü kısa sürede eski tabii hâline döner ve yeniden kalkar başı; her gece, her Allah’ın gecesi.

Küçücük odamın mahremiyetinde, tam suratına osururum Kralımın.
Sonra da kahkahayı basarım.
O ise dingin, her türlü hakaretten arınmış bir çehre takınmaya çalışır.
Fakat ben hiç ara vermeden suratına osurmaya devam ederim, sadece arkamı dönüp o haşmetini korumaya çalışan asil suratına karşı kahkahalarla gülmek için bir anlığına duraksarım.

İşte ben ona böyle davranırım; karanlık hayatımın bitip tükenmez başlangıcı.

Ve şimdi de onu yere çalar, dosdoğru üstüne otururum suratının.
O muhteşem çehresi gözden kayboluverir; yağ lekeleriyle kaplı kaba saba pantolonum ve kıçım —mademki adı budur— hükmetmek için yaratılmış bu suratın üstünde hiç istifini bozmadan durur.

Ve hiç de sıkılmam, ah hayır, canım nasıl isterse, hatta daha da fazlası, gözü ya da burnu altımda eziliyormuş filân diye zerre umursamadan dönerim sağa sola.
Ancak oturmaktan usandığımda kalkıp giderim.

Oysa dönüp de arkama baksam, istifini bozmayan o yüzü, hep ama hep hüküm sürmektedir.

Tokatlarım onu, evire çevire tokatlar, sonra da alay ederek bir çocuk gibi burnunu silerim.

Fakat onun Kral, benimse tebaası, onun yegâne tebaası olduğum, gün gibi ortadadır.

Kıçına tekmeyi basarak odamdan kovarım onu.
Üstünü başını mutfak artıkları ve çöplerle bürürüm.
Bacaklarında tabak çanak kırarım.
Onu hem derinden hem de utanç verici bir şekilde yaralamak için, kulaklarını alçakça ama tam yerini bulan küfürlerle, Napolivari, bilhassa pis ve teferruatlı iftiralarla doldururum; öyle ki, sadece telaffuz edilmesi bile insanın üstünden atamayacağı bir lekedir, üzerine tam oturan iğrenç bir kıyafet: varoluşun ham necaseti.

İyi ama, ertesi gün her şeye baştan başlamam gerekir.

Geri dönmüştür; buradadır.
Hep buradadır.
Bir türlü defolup gidemez temelli.
Zaten küçücük olan odamda, o lanet olası kraliyet varlığını ille de bana dayatmak mecburiyetindedir.

Çoğu zaman başım davalarla derde girer.
Borç batağına düşer, bıçaklı kavgalara karışır, çocuklara şiddet uygularım; elimde değil, bir türlü kavrayamam Kanunların ruhunu.

Hasım taraf mahkemede şikâyetlerini sıraladığında, benim gerekçelerime zar zor kulak asan Kralım hasmın savunmasını devralır ve bu, onun o yüce ağzında bir iddianameye, başıma çökecek o hükmün korkunç bir mukaddimesine dönüşür.

Sadece en sonda, eften püften birkaç itirazda bulunur.

Bunların lafı bile edilmeyeceğini düşünen hasım, mahkemenin de dikkate almadığı bu tali şikâyetleri geri çekmeyi yeğler.
Geri kalanından emin olmak ona yeter de artar.

İşte tam o an Kralım bütün savunmayı en başından, sanki kendi teziymiş gibi ama biraz daha kırparak yeniden ele alır.
Bu halledilip o teferruatlar üzerinde mutabakata varılınca, argümanı tekrar en başından alır ve böylece ufak ufak zayıflatarak, basamak basamak, tekrar tekrar meseleyi öyle bir safsataya dönüştürür ki; utanç içindeki mahkeme heyeti ve tüm hâkimler böyle incir çekirdeğini doldurmaz şeyler için buraya çağrılmaya nasıl cüret edildiğini sorgular ve salondakilerin alayları ile kahkahaları arasında dava düşer.

Sonra Kralım, sanki mesele ben değilmişim gibi benimle zerrece ilgilenmeden, sırrına erilmez bir edayla ayağa kalkar ve çekip gider.

İnsan bunun bir Kralın yapacağı iş olup olmadığını merak edebilir; oysa işte tam da burada, o karşı konulmaz ve ezici tahakküm gücünü ortaya koymadan hiçbir şeye, ama hiçbir şeye geçit vermeyen bir zorba olduğunu gösterir o.

Onu kapı dışarı etmeye kalkışan ahmak kafam!
Ne diye kendi hâlinde bırakmadım ki şu odada onu, hiç ilişmeden, usulca…

Ama yo, hayır.
Ahmaklık ettim; ve o da hükmetmenin ne denli basit olduğunu gördüğünden, yakında koca bir ülkeyi zorbalığıyla ezecek.

Gittiği her yere kurulur o.

Ve kimsecikler şaşırmaz buna, sanki ezelden beri onun yeri orasıymış gibidir.

Beklenir, tek kelime edilmez, kararı Onun vermesi beklenir.

Benim küçücük odama hayvanlar gelir, geçer.
Aynı anda değil.
Sapasağlam da değil.
Ama geçerler, tabiatın eşkalinin acınası ve gülünç geçit töreni.
Aslan içeri boynu bükük, gözü morarmış, eski bir çaput bohçası gibi ezik büzük girer.
Zavallı pençeleri boşlukta sallanır.
Nasıl olduğu bilinmez bir şekilde ama her halükârda bir zavallı gibi ilerler.

Fil, havası inmiş ve bir ceylan yavrusundan bile daha cılız bir hâlde girer.

Diğer bütün hayvanlar da hakeza.

Hiçbir alet edevat giremez.
Hiçbir makine.
Otomobil içeri dümdüz edilmiş olarak girer ve olsa olsa bir parke niyetine kullanılır.

İşte benim o tavizsiz Kralımın hırpalamadığı, serseme çevirmediği, hiçliğe indirgemediği hiçbir şeye ama hiçbir şeye tahammül edemediği küçücük odam böyledir benim; oysa ben onca varlığı oraya bana yoldaş olsunlar diye çağırmıştım.

İnsana tahammülü olmayan, her şeye bodoslama dalan o vahşi (ve kayadan yontulmuşçasına sağlam) gergedan bile, gergedanın ta kendisi bile günün birinde neredeyse elle tutulmaz, kaypak ve dirençsiz bir sis bulutu hâlinde içeri süzüldü… ve havada asılı kalıverdi.

Tavan penceresindeki küçücük perde bile ondan yüz kat daha güçlüydü, hiçbir şeyin önünde geri adım atmayan o güçlü ve taşkın gergedandan, o benim en büyük ümidimden yüz kat daha güçlü.

Ben hayatımı ona peşin peşin feda etmiştim.
Hazırdım.

Ama benim Kralım gergedanların öyle zayıf ve vıcık vıcık bir hâlden başka türlü içeri girmesine müsaade etmez.

Belki başka bir sefere koltuk değnekleriyle dolanmasına izin verir… ve onu hapsetmek için sureta bir deri, bir kum tanesinin bile sıyırıp kanatabileceği incecik bir çocuk teni bahşeder.

İşte benim Kralım hayvanların önümüzden geçip gitmesine ancak böyle izin verir.
Ancak ve ancak böyle.

Hüküm sürer; beni ele geçirmiştir; eğlencelere katiyen tahammülü yoktur.

Cebimdeki şu küçücük, kaskatı elceğiz, nişanlımdan bana kalan tek şeydir.

Kurumuş, mumyalaşmış bir el (sahiden onun olabilir mi bu?).
Ondan bana bıraktığı yegâne şey bu.

Onu benden çekip kopardı.
Onu bana kaybettirdi.
Onu benim için koca bir hiçliğe indirgedi!

Küçücük odamdaki saray celseleri, dünyadaki en sefil şeylerdir.

Onun için yılanlar bile yeterince aşağılık ya da sürüngeç değildir; kımıldamadan duran bir çam ağacı bile onu öfkelendirmeye yeter.

Bu yüzden Sarayının (şu bizim zavallı küçük odamızın!) huzuruna çıkan şeyler öylesine akıl almaz derecede hüsran vericidir ki, en dipteki proleter bile buna imrenmez.

Zaten, karanlık maddenin bu ileri geri gidişlerinde, kurumuş yaprakların o ufak tefek oynaşmalarında, sessizliğin içine ağır ve kederli düşen o tek tük damlalarda, benim Kralımdan ve buna çoktan alışmış olan benden başka kim saygıdeğer bir varlık görebilir ki?

Üstelik ne beyhudedir o saygı duruşları!
Yüce Yüzündeki kıpırtılar öylesine algılanmazdır ki,
öylesine fark edilmez.

Mon roi

Dans ma nuit, j’assiège mon
Roi, je me lève progressivement et je lui tords le cou.

Il reprend des forces, je reviens sur lui, et lui tords le cou une fois de plus.

Je le secoue, et le secoue comme un vieux prunier, et sa couronne tremble sur sa tête.

Et pourtant, c’est mon Roi,
je le sais et il le sait, et c’est bien sûr que je suis à son service.

Cependant dans la nuit, la passion de mes mains l’étrangle sans répit.
Point de lâcheté pourtant, j’arrive les mains nues et je serre son cou de Roi.

Et c’est mon
Roi, que j’étrangle vainement depuis si longtemps dans le secret de ma petite chambre; sa face d’abord bleuie, après peu de temps redevient naturelle, et sa tête se relève, chaque nuit, chaque nuit.

Dans le secret de ma petite chambre, je pète à la figure de mon Roi.
Ensuite j’éclate de rire.
Il essaie de montrer un front serein, et lavé de toute injure.
Mais je lui pète sans discontinuer à la figure, sauf pour me retourner vers lui, et éclater de rire à sa noble face, qui essaie de garder de la majesté.

C’est ainsi que je me conduis avec lui; commencement sans fin de ma vie obscure.

Et maintenant je le renverse par terre, et m’assieds sur sa figure.
Son auguste figure disparaît; mon pantalon rude aux taches d’huile, et mon derrière — puisque enfin c’est son nom — se tiennent sans embarras sur cette face faite pour régner.

Et je ne me gêne pas, ah non, pour me tourner à gauche et à droite, quand il me plaît et plus même, sans m’occuper de ses yeux ou de son nez qui pourraient être dans le chemin.
Je ne m’en vais qu’une fois lassé d’être assis.

Et si je me retourne, sa face imperturbable règne, toujours.

Je le gifle, je le gifle, je le mouche ensuite par dérision comme un enfant.

Cependant il est bien évident que c’est lui le Roi,
et moi son sujet, son unique sujet.

A coups de pied dans le cul, je le chasse de ma chambre.
Je le couvre de déchets de cuisine et d’ordures.
Je lui casse la vaisselle dans les jambes.
Je lui bourre les oreilles de basses et pertinentes injures, pour bien l’atteindre à la fois profondément et honteusement, de calomnies à la
Napolitaine particulièrement crasseuses et circonstanciées, et dont le seul énoncé est une souillure dont on ne peut plus se défaire, habit ignoble fait sur mesure : le purin vraiment de l’existence.

Eh bien, il me faut recommencer le lendemain.

Il est revenu; il est là.
Il est toujours là.
Il ne peut pas déguerpir pour de bon.
Il doit absolument m’imposer sa maudite présence royale dans ma chambre déjà si petite.

Il m’arrive trop souvent d’être impliqué dans des procès.
Je fais des dettes, je me bats au couteau, je fais violence à des enfants, je n’y peux rien, je n’arrive pas à me pénétrer de l’esprit des
Lois.

Quand l’adversaire a exposé ses griefs au tribunal, mon
Roi écoutant à peine mes raisons reprend la plaidoirie de l’adversaire qui devient dans sa bouche auguste le réquisitoire, le préliminaire terrible du jugement qui va me tomber dessus.

A la fin seulement, il apporte quelques restrictions futiles.

L’adversaire, jugeant que c’est peu de chose, préfère retirer ces quelques griefs subsidiaires que le tribunal ne retient pas.
Il lui suffit simplement d’être assuré du reste.

C’est à ce moment que mon
Roi reprend l’argumentation depuis le début, toujours comme s’il la faisait sienne, mais en la rognant encore légèrement.
Cela fait, et l’accord établi sur ces points de détail, il reprend encore l’argumentation, depuis le début, et, l’affaiblissant ainsi petit à petit, d’échelon en échelon, de reprise en reprise, il la réduit à de telles billevesées, que le tribunal honteux et les magistrats au grand complet se demandent comment on a osé les convoquer pour de pareilles vétilles, et un jugement négatif est rendu au milieu de l’hilarité et des quolibets de l’assistance.

Alors mon
Roi, sans plus s’occuper de moi que si je n’étais pas en question, se lève et s’en va, impénétrable.

On peut se demander si c’est une besogne pour un
Roi; c’est là pourtant qu’il montre ce qu’il est, ce tyran, qui ne peut rien, rien laisser faire sans que sa puissance d’envoûtement ne soit venue se manifester, écrasante et sans recours.

Imbécile, qui tentai de le mettre à la porte !
Que ne le laissai-je dans cette chambre tranquillement, tranquillement sans m’occuper de lui.

Mais non.
Imbécile que j’ai été, et lui, voyant comme c’était simple de régner, va bientôt tyranniser un pays entier.

Partout où il va, il s’installe.

Et personne ne s’étonne, il semble que sa place était là depuis toujours.

On attend, on ne dit mot, on attend que
Lui décide.

Dans ma petite chambre viennent et passent les animaux.
Pas en même temps.
Pas intacts.
Mais ils passent, cortège mesquin et dérisoire des formes de la nature.
Le lion y entre la tête basse, pochée, cabossée comme un vieux paquet de hardes.
Ses pauvres pattes flottent.
Il progresse on ne sait comment, mais en tout cas comme un malheureux.

L’éléphant entre dégonflé et moins solide qu’un faon.

Ainsi du reste des animaux.

Aucun appareil.
Aucune machine.
L’automobile y entre strictement laminée et ferait à la rigueur un parquet.

Telle est ma petite chambre où mon inflexible
Roi ne veut rien, rien qu’il n’ait malmené, confondu, réduit à rien, où moi cependant j’ai appelé tant d’êtres à devenir mes compagnons.

Même le rhinocéros, cette brute qui ne peut sentir l’homme, qui fonce sur tout (et si solide taillé en roc), le rhinocéros lui-même un jour, entra en brouillard presque impalpable, évasif et sans résistance… et flotta.

Cent fois plus fort que lui était le petit rideau de la lucarne, cent fois plus, que lui, le fort et l’impétueux rhinocéros qui ne recule devant rien, que lui mon grand espoir.

Je lui avais sacrifié ma vie d’avance.
J’étais prêt.

Mais mon
Roi ne veut pas que les rhinocéros entrent autrement que faibles et dégoulinants.

Une autre fois peut-être lui permettra-t-il de circuler avec des béquilles … et, pour le circonscrire, un semblant de peau, une mince peau d’enfant qu’un grain de sable écorchera.

C’est comme cela que mon
Roi autorise les animaux à passer devant nous.
Comme cela seulement.

Il règne; il m’a; il ne tient pas aux distractions.

Cette petite menotte rigide dans ma poche, c’est tout ce qui me reste de ma fiancée.

Une menotte sèche et momifiée (se peut-il vraiment qu’elle fût à elle ?).
C’est tout ce qu’il m’a laissé d’Elle.

Il me l’a ravie.
Il me l’a perdue.
Il me l’a réduite à rien !

Dans ma petite chambre, les séances du palais sont tout ce qu’il y a de plus misérable.

Même les serpents ne sont pas assez bas, ni rampants pour lui, même un pin immobile l’offusquerait.

Aussi, ce qui paraît à sa
Cour (à notre pauvre petite chambre
I) est-il si incroyablement décevant que le dernier des prolétaires ne saurait l’envier.

D’ailleurs qui d’autre que mon
Roi, et moi qui en ai l’habitude, pourrait saisir quelque être respectueux dans ces avances et reculs de matière obscure, ces petits ébats de feuilles mortes, ces gouttes peu nombreuses qui tombent graves et désolées dans le silence.

Vains hommages, d’ailleurs !
Imperceptibles sont les mouvements de
Sa face, imperceptibles.

In Le chant de la carpe, Paris, José Corti, 1986 (première édition Le Soleil noir, 1973).