Zabıt (Cerîde-i Havâdis)

📁 Kategori: Yazılar, Zabıtlar

Gazetenin sahibi, 1815 yılında İzmir’e gelip yerleşen, daha sonra İstanbul’a giderek Amerika Birleşik Devletleri Sefâreti’nde kâtiplik yapan (1831-1833) ve ticaretle meşgul olan İngiliz William Churchill’dir. Churchill, İstanbul’un yabancıların oturmasına izin verilen semtlerinden Moda’da (Kadıköy) avlanırken bir çocuğu yaralayınca tutuklanmış, bunun üzerine İngiliz büyükelçisi Ponsonby kapitülasyon haklarına dayanarak bir İngiliz’in suçlu bile olsa tutuklanamayacağını ileri sürerek Osmanlı Devleti’ne bir nota vermişti (18 Mayıs 1836). Konuya diğer Avrupa devletleri de karışınca olay siyasî bir mahiyet kazanmış, artan baskılar üzerine Churchill serbest bırakılmıştı. Ardından devrin Hariciye Nâzırı Âkif Paşa hastalığı öne sürülerek görevinden azledilmiş, Churchill’den özür dilenerek tutukluluk tazminatı olarak kendisine pırlantalı nişan, zeytinyağı ihraç izni veren bir ferman ve gazete yayımlama imtiyazı verilmişti. Elindeki fermanı 3500 altına bir başkasına devreden Churchill, Âkif Paşa gözden düşüp sürgüne gönderilince (1840) gazete yayımlama imtiyazını kullanıp Cerîde-i Havâdis adlı bir gazete çıkarmaya karar verdi. Devletin resmî gazetesi Takvîm-i Vekāyi‘in azınlıkların yayımladıkları gazetelerin seviyesine ulaşamaması, Sultan Abdülmecid’i Churchill’in çıkaracağı gazeteyi desteklemeye yöneltti. Takvimhâne (Takvîm-i Vekāyi‘ Matbaası) Müdürlüğü’ne Cerîde-i Havâdis’e yardım edilmesi için emir verdi. Gazetenin hurufatı ve diğer malzemeleriyle musahhihleri Takvimhâne idaresi tarafından temin edildi.

Zabıt (İkili Anlaşma Anıtı)

📁 Kategori: Yazılar, Zabıtlar, Şiirler

Türkiye NATO’ya girdikten sonra NATO Kuvvetleri Sözleşmesi’nin 3. maddesi gereğince Amerika’yla sayısı belirsiz “İkili Anlaşma” imzaladı. 1960’lı yılların Türkiye’sinde “ikili anlaşmalar” Türk kamuoyunun en önemli gündem maddelerinden biriydi. Bu anlaşmalarla Türkiye, ABD’nin rahatça at koşturduğu bir ülke haline getirilmişti. O dönemde Fazıl Hüsnü Dağlarca İkili Anlaşmaları eleştirdiği “İkili Anlaşma Anıtı” şiirinde Türk askerlerinin bu anlaşmalar gereğince helaları temizlemesine isyan etmişti. Dağlarca’ya sonrasında şiirden dolayı dava açılmıştı.

İKİLİ ANLAŞMA ANITI

Mehmetçik, al hela süpürgesini kavak ellerine sen,
Amerikalı silah arkadaşların istediler
Çorlu hava alanında güneş doğar doğmaz,
Gir içeri, pakla yüznumaraları güney kuzey birer birer,
İkili anlaşma bu,
Sağlık temizliğini biz yapacağız, vay babu.
Utanmadan, yürü kutsal askerlik görevine,
Yel başın, karlı atalarınca dik.
Sarı pisliği küreyen sen değilsin yöneticilerdir,
Al hela süpürgesini, kocaman ellerine, Mehmetçik.
İkili anlaşma, yokolasın,
Ova bayır, dağ taş sürer yasın.
– Ellerin ki, hu demiştir göğüs üzre, selam vermiştir alın üzre,
– Ellerin ki tutmuştur ak ekmeği.
– Ellerin ki dualarla ağarmış
– Ellerin ki bilir, tetik çekmeği.
İkili anlaşma, ergeç burda,
Boğulacaksın, burda, bu çukurda!

Zabıt (Şerif Abdullah)

📁 Kategori: Yazılar, Zabıtlar

Osmanlı Meclisinde, Mekke Mebusu olan Şerif Abdullah, Birinci Dünya Savaşı’nın en buhranlı devrinde isyan eden Mekke Emiri Şerif Hüseyin Paşa’nın üçüncü oğlu idi. Mısır’a, İngilizlere en mahrem haberleri ilettiği tespit edilmişti. Hadiseyi meşhur Lavrens de hatıratlarında itiraf eder. Daha sonra Ürdün Emiri oldu ve kendi vatandaşlarından bir fedâî tarafından öldürüldü. Hazin bir tesadüf, 1936’da İstanbul’a geldiği zaman, Dolmabahçe’deki misafirliği sırasında merasim kıtası kumandanı olan albayımız, onunla Hicaz’da savaşmıştı. Dayanamadı ve istifa etti.

Cemal Kutay, Yazılmamış Tarihimiz