MUKADDİME

Bu metin, 2026 Mart ayı boyunca dinleyicilerimizden ve okurlarımızdan topladığımız suallere verdiğimiz cevaplardan müteşekkil bir röportaj, bir mülakat, bir hasbihâl metnidir.

Sözümüz meclisten içeri.

MÜLAKAT

SUAL
Emir: Bu dönüşünüzün sebebi terki terk miydi?

EL-CEVAB
Ersin: Bu soruya biraz uzunca cevap vermek niyetindeyiz. Zira sıkça soruluyor bu soru.

Gidişimizin de dönüşümüzün de gerekçesini, bu kararları vermemizde ana omurgayı oluşturan iktidar meselesine ne nazarla baktığımızı ve nasıl bir hâl üzere olduğumuzu izah etmeksizin ifade edemeyiz.

İktidar, Arapça “kadara” kökünden gelmektedir. Kadir, kudret de aynı kökten gelir. Gücü elinde bulundurmak, kudretli olmak hâlidir iktidar. Peki hangi gücü elde bulundurmak, ne konuda kudretli olmak hâlidir bu? Aquinolu Thomas’ın dediği gibi Tanrı’nın yeryüzündeki yansıması mıdır iktidar? Patria Potestas mıdır? İbn Haldun’un “mülk” dediği şey midir? Galiba hepsi. Ya da değil. Ama her nasılsa ilk gençlik yıllarımızdan beri iktidar, siyasi organizasyonu da, belki organizmayı da ihtiva eden bir alan olarak yer etti bizde. Baskın olan her şeydi iktidar. Bu şey bende öyle oturup tefekkür etmem, okumam münasebeti ile var olmadı. Çocukken ailemdeki fertler, sokağımdaki insanlar, okul arkadaşlarım, hemen herkes Galatasaraylı idi, bu yüzden Beşiktaşlı oldum. Herkesin futbolla alakalı olduğunu fark edecek yaşa geldim, futbola dair ben’ime tevarüs edilen o sahte ilgiyi bıraktım. Evde, bir akşam yemeğinde Nâzım’a sövüldü, sayıldı, ertesi gün Nâzım’ın bir kitabını aldım. Ne bileyim, birkaç yıl evveline kadar akıllı telefonum yoktu misal benim. Aksiydim. Aksi olmak güzeldi. Bunun, hesaba kattığım afili olmak gibi bir tarafı da vardı. Sonra bir iktidar hâline gelmeden bu afili tarafı da törpülemeye gayret ettim. Kendimizi göstermeyişimizin bir sebebi de budur. Sorasında mahiyeti değişti tabii bu durumun. Çünkü bu aksi yöne istikamet üzere oluşum, uzaklaştığım şeyleri daha başka gözlemlemek imkânı da verdi bana. Bu imkân vesilesi ile “Balık baştan kokar.” denilince “Baş biziz, mesuliyeti kuyruğa atmayalım baylar.” diyebildim. Özgür’de de durum pek farklı değil. Ezcümle bir hâl, bir his, bir alışkanlık, estetik algı, algılar, düşünme biçimleri, hatta bir insandaki aşırı sevgi, sükût, diziler, müzikler, eğlenceler, günlük meşgaleler; siyasete, devlete, sanata, millete bakış, eşya ve şeyler, iklim… bunların hepsi ama hepsi iktidar kavramı içerisinde yer alabildi ve almağa da devam edecek bizim için.

Türkiye’de yaşanan çürümenin hızına şahidiz. Bazen tedirgin oluyorum, ürperiyorum, hani uykuda iken boşluğa düştüğünü hissedersin ya, o düşüşü yaşadığım oluyor. 15 yaşında bir çocuk bir başka çocuğu silahla öldürüp bunu bir gurur nişanesi olarak taşıyabiliyor sicilinde ve yüzünde. Niçin? Çünkü şiddet, iktidar bugün. Bir araştırmaya göre Türkiye’de yayınlanan dizilerde her on dakikada bir şiddet sahnesi mevcut. Müşfik davranışa ve latif söze pek az tesadüf etmekteyiz. Şarkılarda ne var? Pek de farklı şeyler yok. Merak ettim bir gün, bir veriye ulaşabilir miyim diye birkaç siteye girip çıktım. Sağlıklı bir veri değil ama Türkiye’de 2023 yılında 12 bin kadar şarkı yayınlanmış. Bunların çoğu malumunuz “aşk” şarkılarından mücerret. Bu aşk şarkılarının çoğu da “ayrılık acısını, ihanet acısını, acıyı ve acıyı” işleyip durmada. Tamam, bunlar yok değil ama aşk sadece bunlardan mı ibaret? Bir tanışma süreci, heyecanlar çağı, hayallerin kurulduğu evrenleri yok mu? Şu hâlde niçin sürekli acı kanırtılıyor? İktidar olduğu için. Sokağı anlatıyoruz diyor, birileri. Hangi sokağı? Temizlenmesinin artık mümkün olmadığı söylenip durulan sokağı. Aşk şarkılarından sonra sırayı güya sokağı da anlatan şarkılar, bundan sonra da gaydırı guppak, züppece olanları alıyor. Maddelerden, markalardan falan bahseden şarkılar bunlar. Ya da işte yaşını almış ama başını alamamış bir adam “şöyle içtik, böyle sarhoştuk, şöyle astık, böyle kestik, en çok ben yaşadım, ne çileler çektim, çapraz bir adamım, yan bakanı silerim, ihanete uğradım, kimse elimden tutmadı” nev’inden sözler ederken bir çocuğun, zaten zehir gibi bir hayat yaşayan bir çocuğun bataklığa yönelişini, ufacık da olsa destekleyecek şekilde tesir eden bu kişi neyi, niçin yapıyor? Farkında ya da değil, o da iktidar. İster şu ekolden, ister bu inançtan olsun, her hâlükârda iktidar. Bakınız, Parnasizmin öncülerinden Leconte de Lisle, 19. asırda yaşamış bir adam bu, bir şiirinde “Sarhoşluğumu ya da acımı sana satmayacağım/Yaşamımı senin yuhalamalarına teslim etmeyeceğim.” diyor.

Sanatın; aynı bahçeden aynı bohçaya aynı yemişi, üstelik kirli bohçaya ve çürük yemişi toplamak olarak anıldığı günlere şahitlik ediyoruz. Fark edilmiştir, yapılmayanı yapmak için kendimizi zorluyoruz. Dile dökülmeyeni, aşinalığı sarsacak bir dille dökmek gayretindeyiz. Demek istediğimiz odur ki sadece mevcudiyetimiz ile değil, nasıl mevcut olduğumuzla da ilgiliyiz. Ve bu ilgi, iktidara mugayir bir konuma yerleşmek gibi bir ilke ile ilikleniyor. İntihal şarkısını, intihar mektubunda acıyı şımartan bir rapçinin sözlerine yer veren bir genç kızın intiharı üzerine yaptık. Gitmek kararını verdiğimiz zaman “İnsanları intihara sürüklüyorlar, biz burada kalamayız.” nev’inden düşünceler içerisindeydik. Şimdi ise “Böylesi kararları kuvvetlendiren pisliğe rağmen buna engel olabilmenin yollarını aramalıyız.” fikrindeyiz.

Platformlardan ayrıldığımız zaman ödeteceğimiz ve ödeyeceğimiz bedel ile platformlarda kaldığımız zaman ödeteceğimiz ve ödeyeceğimiz bedel arasından ayrılmayı tercih edeceğimiz bir ağrılık farkı mevcuttu ve bunun hem dünyada olup bitenlerle hem de bizde, derunumuzda olup bitenlerle bir alakası vardı. Gitmemize sebep olan birçok şey vardı: Sistemin içinde bulunmak istemeyişimiz, övgü ya da kargışların bizdeki tesiri, o yaşlarımızda daha harlı yanan gençlik ateşimizde pişen radikal duruş arzusu, insanın var olduğu herhangi bir yerde bulunmamız münasebeti ile daha da kamçılanan gariplik hissi ve başkaca bazı özel durumlar.

Dönmek kararını verdiğimiz zaman da durum pek farklı değildi, kefenin içindekiler aynıydı, sadece terazinin havada ve aşağıda kalan kısımları değişmişti. Sözün de, sesin de, sanatın da her şey gibi yozlaştığına hatta neredeyse yok olduğuna şahit oluşumuz, yok ederek yok olan bu şeylerin iktidar hâline dönüşmesi sebebiyle ve bu yozlaşmayı engelleyemesek de bir karşı duruş olarak şarkılarımızın ve yaptığımız diğer işlerin yer alması gerektiğini düşündük. Spor yaparken, seyahat ederken, uyumak için ya da herhangi bir şekilde rastgele şeyleri kulağından ruhuna zerk eden birisinin kıymetli olmasını ümid ettiğimiz bir şarkımıza denk gelmesinin bir anlamı olduğuna inanıyoruz. Bu münasebetle bıçağımızı, canavarın midesinde bilemeye devamda olalım istedik.

Bugün dünyada ve Türkiye’de olagelenlerin bizi nasıl bir akıbete sürükleyeceği hususu, bizlerin sürüklenmeye rıza gösteren ya da rıza göstermeyen insanlar olmak arzumuzla şekillenecektir. Çünkü ancak insanlar olmak ile rıza göstermeme hakkını haiz olabiliriz. O ki kimesneyi beşer olmak safhasından, insan olmak mertebesine çıkaran şeylerden birisi de “sanat” tır. Tek tek ve en nihayetinde cemiyet olarak bu dala tutunmamızın bir anlamı olur. Değilse, biz hâlihazırda zaten yazmaya, çizmeye devam etmekteydik.

Gitmeden evvel de şöhretin, paranın, fiyakanın derdinde değildik, şimdi de değiliz. Biz öfkeli ve kederliyiz ve razı olmayan iki insanız. Biz, şeklen bir yerden bir yere hareket etmiş görünsek de öfkemiz ve kederimiz ve razı olmayışımız mukim idi. KvL bu yüzden agresif ve zarifti ve vardı ve var olacak.

Meselenin insanüstü bir gerekçeler silsilesine bağlandığı gibi bir hava oluşmasın, oluşmuş ise de bu hava biraz dağılsın isteriz. Muhakkak bu işlerle uğraşmamız münasebeti ile vaktimizi daha keyifli geçiriyor ve ortaya bir iş koymanın tatminini de yaşıyoruz. Bizim yapabildiğimiz şey bu. Yapabildiğimiz şeyi yapmaktan mutluyuz. Bir şarkı üzerinde çalışırken, Özgür ile bunlar hakkında konuşurken, sample ararken, hangi meseleye ne şekilde temas edeceğimizi düşünürken, hangi iş için hangi kaynaklara bakmamız gerektiği hakkında hasbihâl eder ve bu kaynaklara bakarken, araştırırken, yazarken, okurken, soluduğumuz havayı daha pek hissediyoruz ciğerlerimizde.

SUAL
Filanör: Aleykümselam abi/ler. Öncelikle rap illetine tutunan gençlere ne önerirsiniz? Siz yıllarca bu piyasanın içinde olup da popüler olanı değil, kendinize dava edindiğiniz fikirleri bu şekilde anlatma yolu tuttunuz. Bu süreçte bir sürü hata, eksiklik, yanlış yaptığınız şeyler olmuştur illaki. Yolun başında olup da bu, ‘çok hata’ya düşmeden ilerlemek isteyenlere kısa yol niteliğinde ne tavsiyelerde bulunursunuz?

EL-CEVAB
Özgür: Evvela şunu koyalım ortaya: Bizi dışarıdan “rap müziğe dava yükleyen adamlar” olarak görüyor olabilirsiniz ama hakikat şu ki; rap bizim için hiçbir zaman bir “asli kültür”, kutsanacak bir yol yahut nihai bir menzil olmadı. Biz bu modern çağın, bu gürültünün ortasına düştük, sözümüzü de mecburen bu devrin lügatiyle söyledik. Gayemiz de hiçbir zaman insanları daha fazla rap dinlemeye çağırmak, “Gelin bakın ne güzel rap yapıyoruz.” demek olmadı. Bilakis; bizim yegâne gayemiz, rap dinleyen o kalabalıkları bulundukları yerden alıp, ait oldukları o kadim yere, şiirimize çekebilmektir.

Rap, bizim nezdimizde hep gelip geçicidir. Gerekirse kırılarak, esnetilerek, zorlanarak içine bir “dert” sığdırmaya çalıştığımız emanet bir kalıptır, o kadar. Aslolan şiirdir.

Teknik hataların, eksikliklerin, kafiye kaçırmaların bizim nezdimizde zerre kadar ehemmiyeti yok. Asıl ve en ölümcül hata; bu emanet kültürü kendi derinin sanmak, piyasanın sahte ışıltısına kanıp gönlünü karartmaktır. Biz yıllardır sırf bu iş gönlümüzü karartmasın diye elimizden geleni yapıyor, şiire sığınıyoruz.

O yüzden yolun başındaki sana yahut bu illete tutulmuş herhangi birine verebileceğimiz yegâne tavsiye şudur: Bu işlere her daim “gelip geçici” nazarıyla bak. Şiirle, bin yıllık lügatimizle olan rabıtanı bir an olsun koparma. Seni makine olmaktan kurtaracak tek şey odur. Ve ne yaparsan yap, kalabalıklara yaranmak yahut alkış almak için gönlünü karartma. Şiiri bırakmamak ve gönlü kavi tutmak, mühim olan budur.

Geri kalan her şey; o koca rap piyasasının gürültüsü, rekabeti, alkışı yahut yergisi sadece kılükaldir.

Amma…

Eğer bizden felsefe değil de, bu çöplükte cidden işine yarayacak, seni bir yerlere getirecek o müşahhas “kısa yolu” istiyorsan, acı gerçeği de yüzüne çarpalım:

Markanı iyi yönet. Sakın ola bizim “KvL”yi yönettiğimiz gibi yönetme. Bir görünüp bir kaybolma. Tam patlayacağın, insanların seni dinlemeye başladığı bir kırılma anında her şeyi bırakıp köşene çekilme. Sonra yıllar geçip de geri döndüğünde “Niye kimse bizi dinlemiyor?” diye şaşakalırsın. Piyasada tutacak, tüketilecek şeyler yap. Git kendine çok sağlam bir network edin, o lobilerin içine gir. Seni o network ünlü yapsın. Çünkü bu devirde arkanda bir ağ, seni itecek bir klik yoksa, tek başına bir yere varman imkânsıza yakın.

Eğer bunları yapmazsan; inat edip sadece kendi “doğru” bildiğini okur; şiirin peşinden gidersen, bizim gibi yıllarca bu köşede kalakalırsın. Aman diyeyim.

Tercih senin. Ya gönlünü korur, şiire tutunur ama bizim gibi kenarda kalırsın; ya da markanı iyi yönetir, vitrini parlatır ve sahneye çıkarsın. İkisi birden olmuyor.

SUAL
@Yossariannn: Merhabalar, pek tabii hayatlar değişir yeni şeyler tecrübe edilir, insan büyür, algı değişir. Hayat ne getirir ne götürür bilinmez. Eski büyük dertler zaman içinde küçük bir ukdeye dönüşür, gülümseyerek hatırlanır ya da bir burukluk bırakır. Şair-Yazar da buna göre yazar, buna göre değişir. Sormak istediğim de budur. Sizi kelam olarak o taraftan bu tarafa getiren nedir? Genel bir soru olduğunun farkındayım ancak yeni şarkılarınızı da keyifle dinlerken hâlâ eskiyi de aramıyor değilim. Selametle.

EL-CEVAB
Özgür: Bizi “o taraftan bu tarafa” getiren ilahi bir aydınlanma, dağın zirvesinde bulunmuş bir sır yahut ideolojik bir sıçrama yok. O taraf neresi, bu taraf nere bilmiyorum. Biz sadece yaşadık. Hâlâ aynı karakteriz; kumaş hâlâ aynı kumaş. Sözün karşısında duyduğumuz o hastalıklı heves, o ürperiş yerli yerinde duruyor. Fakat karşımıza çıkan durumlar, maruz kaldığımız sıkıcı hayatın ağırlığı ve dünyanın akustiği değişti.

Yirmili yaşların harlı, sürekli bağıran, dünyaya ve sisteme kafa tutan enerjisini yıllar boyunca aynı tonda sürdüremezsin. Sürdürmeye kalkarsan sahtekâr olursun, kendi kendinin parodisine dönüşürsün. O eski büyük dertler zamanla gülümseyerek hatırlanan tatlı ukdelere falan da dönüşmüyor inan ki; sadece o dertleri sürekli bağırmaktan yoruluyorsun. Sesinin tonu düşüyor. Kelamın şekli değişiyor; lüzumsuz kelimeleri atıyorsun, cümleler daha kesik, daha kemikli bir hâl alıyor. Senin “bu taraf” dediğin yer, o yorgunluğun ve kelimelerden tasarruf etme mecburiyetinin kâğıda dökülmüş hâlidir zannımca.

Eskiyi araman çok normal. İnsanlar genelde eski şarkıları dinlerken aslında şarkının kendisini değil, o şarkıyı ilk dinledikleri zamanki kendilerini özlerler. Senin aradığın şey bizim eski kelamımızdan ziyade, o kelamın sana hissettirdiği ilk zamanların, kendi gençliğinin hatırası olabilir. Biz o eski günlere dönüp aynı satırları bir daha yazamayız. Şu an hayat karşısında karakterimiz nasıl reaksiyon veriyorsa onu yazıyoruz. Yine de her ne söylenirse söylensin, bir ASR albümünü, şu piyasadaki hiçbir işe değişmem ben.

Eski şarkılarımızın niçin bu kadar teveccüh gördüğünü bence siz de oturup etraflıca bir düşünmelisiniz. Mesela hangi eski şarkıdan bahsediyorsunuz meçhul. Bir Gün Aynı Şarkı Çalar mı, ÇÇC mi, Sigara ve Namaz mı, Her Şey Mümkün Kötülük de Çiçeklik de mi, yoksa devletli nesnedir aşk mı, hangisi? Hepsi birbirinden bambaşka işler. Tıpkı şimdi olduğu gibi. gice, ASR, NEFS, Adını Arayan Çocuk, CÖNK… Hepsi bambaşka işler. Eski dinlenme sayılarına baktığımda ben şunu görüyorum, ne zaman ki üstten ve meçhul şeyler anlattık (Sigara ve Namaz gibi) yahut ne zaman ki çok şahsi bir acıyı bilindik bir üslupla anlattık (Ân gibi), o şarkılar çok daha fazla dinlendi. Kanaatimce, bu bir tembellik ya da yorgunluk. İnsanlar işin gücün arasında, gündelik siyaset gibi bir sığlık var iken, Türk tarihinin anlatıldığı ASR albümünü dinlemek istemiyor. Yahut Netflix’te dizi izlemek var iken, tıpkı bir dizi gibi olan NEFS albümünü dinlemek istemiyor. Yahut Bıcır ile Çaça, Abirik ile Gubirik gibi basit ve milyarlarca dinlenen ve izlenen çocuk şarkılarını çocuklarına basitçe dinletmek var iken, tasavvufun en çocukça hâlinin aksettirildiği, çocukların o yaşlarda öğrenmesi gereken İslami mefhumların anlatıldığı bir çocuk albümünü, Adını Arayan Çocuk‘u dinlemek istemiyor. Aşırı basit sözlerle bestelenmiş şarkılar var iken, şiirlerden bestelenmiş CÖNK‘ü dinlemek istemiyor. Meşgulsünüz çokça. Çok işiniz var sizin, çok işiniz var. Bunca işin arasında hayret de gayret de kalmıyor hâliyle.

“Eski şarkılarınızdaki tadı arıyorum.” diyorsanız hâlâ bize, ya bunu kendinize bir itirafmış gibi söylediğinizi farz edeceğim artık ya da bizi asla anlamadığınıza dair olan inancım daha da kavileşecek. Bu da şahsen beni, insanlar için bir şeyler yapmak zaviyesinden, kendi nefsim için bir şeyler yapmak zaviyesine sürüklüyor. Birileri dinleyip de bir şeyler bulsun diye değil de, ben kulaklığımı takıp dinleyeyim, kendi kendime hatırlatayım diye şarkılar yapıyorum artık neredeyse. Zira müşterisiz mal zayidir diye biliyorum ben. En hakiki ve biricik müşteri de benim o hâlde.

Mine’l: Dinleyiciniz eskiyi arıyor çünkü şu anki bu bıkkın hâliniz, onlara kendi çaresizliklerini hatırlatıyor. 🍷

SUAL
Burak: İsmet Özel’i çokça okuduğunuzu ve de fikir dünyanızda önemli bir yer kapladığını düşünüyorum, ben de aynı şekilde sizler gibiyim fakat şairin kibri hakkındaki düşüncelerinizi merak ediyorum. Yaşım ilerledikçe şairin bu kibirli yapısından dolayı kendime uzak buluyorum. Konudan bağımsız olarak yapay zekâyı tasarım ve seslendirme olsun çalışmalarınızda kullanmanızı yapay ve çiğ olarak size uygun bulmuyorum, bir dinleyici ve okurunuz olarak…

EL-CEVAB
Özgür: İsmet Özel meselesiyle başlayalım. O kibir dediğin şey, dünyanın bu banal, bu pespaye hâline tahammül edemeyen bir zihnin, şiirin ve sözün haysiyetini korumak için kuşandığı bir zırhtır. İnsanlardaki bu arsız nezaketsizliğe, bu hudut tanımaz yıkıcılığa ve patavatsızlığa karşı birilerinin vakur durması gerekiyor elbet. Bu devirde vakar, inanan ve düşünen bir adamın elinde kalan en kıymetli, belki de tek sermayesidir. Kendi inandığı hakikatin bedelini bir ömür boyu ödemiş, o yükün altında ezilmiş bir adamın yüzünde uslu bir ifade aramak asıl haksızlıktır. Sözün ayağa düşmemesi için birilerinin o sert ve tavizsiz duruşu sergilemesi gerekir. O yüzden yaşım ilerledikçe ben o “kibirli” yapıdan uzaklaşmak şöyle dursun, o duruşun ne kadar mecburi ve haklı bir savunma hattı olduğunu görüp daha çok saygı duyuyorum. Zira eğer o vakarı kuşanmazsan; bu lobilerin, bu zengin züppelerin, bu torpillilerin, bu trollerin, bu kifayetsiz muhterislerin at koşturduğu panayırda ümidini de haysiyetini de yitirir gidersin.

Yapay zekâ ve “yapaylık” eleştirine gelince… Sana geçen gün yaşadığım bir şeyi anlatayım:

Bir camide cemaatle namaz kılarken imamın mikrofonu sürekli gidip geliyordu. Sürekli bir hışırtı, cızırtı… Kulaklarımız patlıyor, içimiz gıcıklanıyor ama aldırmadan namaza devam etmeye çalışıyoruz. Bir anlığına mikrofon tamamen gitti ve imamın çıplak sesi kaldı ortada. O ses o kadar güzel geldi ki kulağıma; işte o anda canlı insan sesinin ne kadar tesirli olabildiğini bir kez daha fark ettim.

Sonra aklıma eskiden çokça benimsenen, fakat artık deli saçması olarak görülen o görüş geldi: “Mikrofon ve hoparlör ile ezan okumak caiz değildir.” Balıkesir merkezde kısa minareli bir camide, müezzinin minareye bizzat çıkıp okuduğu o ezanı hatırladım sonra. Çarşıda gezerken şahit olmuştum bu vaziyete ve beni inanılmaz etkilemişti. Bir adam, eski bir caminin minik bir minaresine çıkıyor ve çarşının orta yerinde, “Haydin kurtuluşa!” diye bağırıyordu. O çıplak ses, o kanlı canlı insan sesi, insanın ruhunu titretiyordu.

Ben de hep öyle bir sese sahip olmak, bir kıraat eğitimi almak istemişimdir. Ama bu sesle ancak rap okuyabiliyorum işte… Biz o camideki pürüzsüz kıraate sahip olmak istesek de, kader bize bu “rap”in sert, köşeli ve bazen de makineleşmek mecburiyetinde kalan dilini nasip etti.

Yapay zekâ da bizim için camideki cızırtılı mikrofondan başka bir şey değil. Gönül isterdi ki o çıplak sesle, o minaredeki yalınlıkla seslenelim herkese… Ama dünya şu an bu hışırtıdan ibaret. Gönül isterdi ki… Gönül çok şey istiyor, o yüzden onu bazen pışpışlamak gerekiyor.

Yapay zekâyı yaptığım işlerde kullanmaktan hiç çekinmiyorum bu yüzden. Çünkü bunca senedir ses ettik de bu sahalarda mahir bir kimse gelmedi hâlimizi sormaya. Olduğu kadarını kendimiz hallettik, bir kısmını da eşe dosta yaptırdık. Gönül isterdi ki, sesimiz güzel olsun, kallavi bir stüdyomuz olsun, sağlam prodüktörlerle çalışalım, Kendrick Lamar gibi, “I want Rihanna on this shit!” deyip, istediğimizle düet yapabilelim… Bunlar gençlik hevesiydi. Gayri gönül bunları da istemez oldu.

Lakin şu husus sarahaten biline: KvL’nin bir şeyler yapabilmek için ne yapay zekâya ne de prodüktöre ihtiyacı var. KvL’nin bir şeyler yapabilmek için yıllardır dinleyiciye dahi ihtiyacı olmadı ki bunlara olsun. Bu yüzden biri gelip de “Yapay zekâ hiç iyi olmuyor, kullanmayın.” dediğinde, içimden, “Ben bu şarkıyı kendim dinlemek için yaptım. Ya sen ne yaptın?” diyorum.

SUAL 3
@ivan-u3w8y: Yeni yetme şairlere pay edeceğiniz birkaç kelamınız var mıdır?

EL-CEVAB
Özgür: Doğrusu, birilerine bir şeyler tavsiye etmek, akıl vermek garip işler. Ben bu işe ilk başladığım zamanlara dönsem, bana söylenmesini istediğim bazı şeyler olur muydu? Belki. Ama o günkü ben bunları duymak ister miydi, ondan emin değilim.

Ben çocukluğumdan beri “söz” karşısında huşu duyan biri oldum. Nerede güzel, çarpıcı bir söz duysam hemen kulak kabarttım; “Bu sözü ben söylemeliydim.” dedim. O sözü aldım, günlerce içimde gezdirdim, onunla yatıp kalktım.

Şairlik kumaşı dediğin şey, teknikle falan değil, işte tam olarak bu hevesle başlar. Önce dönüp içine bakacaksın; bu heves sende var mı, yok mu? Eğer bu hastalıklı heves varsa, ondan sonra o kumaş var mı diye bakılır.

İşin yazma kısmına gelince… Benim için, bir hikâye kurarken o cafcaflı olay örgüleri falan mühim değil. Yazıda en olmazsa olmaz şey ‘karakter’dir, sonra da ‘durum’dur. Eğer karakterin iyiyse, karşılaştığı durumlar karşısında çok iyi tepkiler verir. Cazip hikâye de zaten buradan çıkar.

Şimdi bu yola giriyorsan, bil ki bu hikâyede ‘karakter’ sen olacaksın. Ve karşına sürekli olarak birtakım ‘durum’lar çıkacak. Eğer karakterin iyiyse, sen kendin çok güzel bir hikâye olacaksın. Mesele bundan ibarettir.

O yüzden sana pay edeceğimiz bir reçete, çizeceğimiz emniyetli bir yol haritası yok. Eğer birileri sana “hata yapmadan ilerlemenin yollarını” anlatıyorsa bil ki, seni şiire değil, memuriyete çağırıyordur.

Senin kendi hakiki cümleni kurabilmen için, o yoldaki taşlara kendi ayağınla takılman, o uçurumlardan kendi iradenle düşmen gerekiyor. Aksi takdirde yazacağın hiçbir metin senin şiirin olmaz; sadece bizim tecrübemizin, bizim nasihatimizin kötü bir kopyası olur.

Bu garip yolda yegâne mesele; kendi ateşinde yanmayı göze alabilmektir. Kendi yaranı bul, kendi hatanı yap ve kelimenin namusunu kimseye teslim etme. İşin bütün hakikati de çilesi de budur. Sözün özü, ya hayatını verip şiiri alacaksın, ya da şiiri verip hayatını alacaksın.

SUAL
Yusuf: Sizler ile aynı dertler ile dertlendiğini zanneden bir kardeşiniz olduğumu düşünüyorum. Sizce bu kadar küfür kıyamette bizler ne yapacağız? Sistem ve ona karşı bir tutum sergilemeyen sözde cemaatler ve camia ile bu ülkede ne yapacağız? Sizlerin de daha önceleri söylediği gibi, “Biat etmek bidate/ihanetken küfür gibi” diyor ve bu durumu sizler ile hemhâl olarak hasbihâl etmek istiyorum.

EL-CEVAB
Özgür: Sorduğun sual, aslında bir “nasıl hayatta kalırız?” suali değil; “nasıl kirlenmeden ölebiliriz?” sualidir.

“Biat etmek bidate, ihanetken küfür gibi…”

Bu sözün altındaki şey şudur: İnsan sadece Allah’a borçludur. Arada kalan bütün o “menfaat odaklarının” kurduğu köprüler, aslında seni O’ndan uzaklaştıran barikatlardır. Bugün bu ülkede bir “camia”dan bahsetmek imkânsız; çünkü camia denilen şey, birbirine menfaatle değil, haysiyetle bağlı insanların toplamıdır. Haysiyetin çekildiği yerde sadece “şirketler” kalır.

Bu ülkede evvela yapılacak olan şey; kalabalıklar içinde bir cemaat aramak değil, kendi içindeki o “tek kişilik ümmeti” kurmaktır. Sen doğru durduğunda, senin o sessiz duruşun, bütün o küfür kıyametten daha gürültülü bir itiraz olacaktır. Biat etmeyesin; sisteme de, sistemin gölgesindeki yapılara da, kendi nefsine de biat etmeyesin. Bize düşen, fırtınayı durdurmak değil; fırtınanın bizi bizden alıp götürmesine müsaade etmemektir.

Fakat sonra ne yapacağız?

Sorduğun “ne yapacağız?” sualinin düğümü aslında o meşhur üç basamaklı merdivende nerede ayağımızın takıldığıyla alakalı. Toplumu kapı dışarı itmek de bir kurtuluş değil neticede, bir firar; o topluma hangi basamaktan baktığın, senin bu “küfür düzenindeki” akıbetini tayin eder.

O üç basamaklı merdiveni dile getirelim, meseleyi o malum sırayla yeniden kuralım o hâlde:
1. İslam (söz ile ikrar): Bizim en büyük yaramız, bu küfür düzeninin bizi sürekli bir “savunma hattına” çekmesidir. Dışarıdan gelen o gürültüye, o baskıya karşı sadece “Ben buradayım, ben buyum.” demeye, yani sadece ikrara (İslam) o kadar çok enerji harcıyoruz ki; içeri girip o evin huzurunu yaşamaya vaktimiz kalmıyor. İslam basamağında takılıp kalmak, bir askerin hayatı boyunca sadece nöbet kulübesinde beklemesi gibi. Üniforma üzerindedir ama henüz savaşa girmemişsin. Biz bugün kimliklerimizi yarıştırmaktan, o kimliğin içini doldurmaya mecal bulamıyoruz.

2. İman (Allah’ın bahşettiği): İman, Allah’ın o gürültünün ortasında kuluna bahşettiği sarsılmaz sükûnettir. Eğer ikrar (İslam) kapıysa, iman o evin içindeki huzurdur. Biz o basamağa geçemediğimiz sürece, sistemin gürültüsüyle ve dolayısıyla kendi gürültümüzle savaşmaya çalışırız ki bu, sistemin ekmeğine yağ sürmektedir.

3. İhsan (bahşedilenden insanları da nasiplendirmek): İhsan, içtimai olanla yeniden barışma ama o barışı Allah’ın rızasıyla mühürleme makamıdır. Halk içinde Hak ile olmaktır. Bahşedilenden insanları da nasiplendirmek… İşte cemaat burada başlar.

Ezcümle, biz bugün “Müslüman” etiketini korumak için o kadar hırpalanıyoruz ki, İman’ın tadına varıp İhsan’ın kuşatıcı güzelliğine sıra getiremiyoruz. Ne mi yapacağız? O eşikteki nöbeti, o “sözde camia” kavgalarını bir kenara bırakıp içeri gireceğiz. Allah’ın bize bahşettiği imanla önce kendimizi, sonra o imandan taşan ihsanla çevremizdeki insanları nasiplendireceğiz. Bir adamın o minik minareye çıkıp hiçbir makineye ihtiyaç duymadan “kurtuluş” diye bağırması gibi tıpkı. Varmak istediğimiz yer burasıdır.

En nihayetinde, kendi sokağımızda, kendi minik minaremizde “Haydin felaha!” diye bağırmaya devam edeceğiz. Kimse duymasa da, kimse kurtuluşa gelmese de o nidayı bırakmayacağız.

SUAL
Mehmetcan: Kiliseler ve Liseler heyetine, Evvel emirde hâl ü ahvalinizin afiyet ve sükûn üzere olmasını temenni ederim. Sanat yolculuğunuzun kesintisiz ve ilhamınızın daim olmasını dilerim. “Rodrigues” nam figür etrafında inşa ettiğiniz metin üzerine bir sualim vardır ki, zihnimi hayli meşgul etmektedir. Şarkı boyunca Rodrigues, basit bir anlatı şahsiyeti olmaktan ziyade müphem, kaygan ve çok katmanlı bir mevcudiyet olarak tecelli ediyor. Bazen bir maşuk, bazen bir kudret, bazen de neredeyse anlatıcının teninden taşan ikinci bir benlik gibi. Bu noktada Arthur Rimbaud’nun “Je est un autre” — “Ben bir başkasıdır” — hükmünü hatırlamamak kabil değil. Anlatıcı ile Rodrigues arasındaki münasebet, acaba benliğin kendi hududunu ihlal ederek başka bir surette zuhur etmesi midir? Rodrigues haricî bir şahıs mıdır, yoksa benliğin parçalanmış akislerinden biri mi? Yahut daha ileri giderek sormama müsaade buyurunuz: Rodrigues, anlatıcının tahayyül ettiği bir öteki değil de, bizzat kendini kurabilmek için icat ettiği zaruri bir yarık mıdır? “Zamansız Rodrigues ve zamansız ben” ibaresi iki ayrı varlığa mı delalet eder, yoksa tek bir ontolojik cevherin iki farklı tecellisine mi? Eğer Rodrigues bir kişi ise, niçin bu denli akışkandır? Eğer bir sembol ise, hangi boşluğu doldurmak üzere çağrılmıştır? Kısacası merakım şudur: Rodrigues’i bilinçli bir sembolik inşa ile mi vücuda getirdiniz, yoksa metnin şiirî seyri içerisinde kendiliğinden zuhur eden bir alter-ego ile mi karşı karşıyayız? Daha da açık söylemek icap ederse, Rodrigues olmaksızın anlatıcı ayakta kalabilir miydi? İzahınızı iştiyakla beklerim.

EL-CEVAB
Özgür: Rodrigues, insanın kendine yakışanı giymesidir, Mehmetcan.

Senin o “müphem ve çok katmanlı” dediğin mevcudiyet, aslında insanın bu sıkıcı ve kurallarla örülü dünyada kendi hakikatini kuşanma biçimidir. “Kristallerin mermerleri çizmesi” gibi; bazen insanın içindeki o narin ve keskin taraf, hayatın o sert ve soğuk gerçekliğini yaralar. Rodrigues bu noktada bir alter-ego ya da sadece bir sembol değil; o, insanın faks makinelerinin arasında boğulurken, kendi filtrumunu yalayabilecek kadar özgür ve eşsiz ve “kedilerin kulaklarına” gülebilecek kadar çocuk kalabilme mecburiyetidir.

“Zamansız Rodrigues ve zamansız ben” derken bahsettiğim o ontolojik cevher, aslında yazgısından birkaç adım geri düşmeyi göze alan bir adamın, kendi zamanını yaratma çabasıdır. Rodrigues akışkandır, evet. Bazen parmak uçlarında üst raflara dadanan o çocuksu heves, bazen de cehennemdeki nemden şikâyet eden o huysuz hakikattir.

“Rodrigues olmaksızın anlatıcı ayakta kalabilir miydi?” diye sormuşsun. Kısa cevap: Hayır. Rodrigues anlatıcının “narin kuvvetidir.” O olmasaydı; anlatıcı sadece otobüs direklerine başkası adına tutunan, kâğıtların altında ezilen ve “kahpe dünya” diye bağırmaktan başka mecali kalmayan bir gölge olurdu. Belki de onu bile yapamazdı. Rodrigues ona “fuck the world” diyebilecek o aksisedayı, o sarsıcı mesafeyi ve “saçlarını evine perde kılacak” o vakur hayali verir. Kısacası Rodrigues; insanın kendi çıplak atına binip, bu galaksideki yangını seyretme cesaretidir. İnsanın kendine dönme, kendini en dürüst ve “kendine en yakışan” hâliyle kuşanma sanatıdır.

Mine’l: Rodrigues, aslında Özgür’ün aynaya baktığında gördüğü o “burundan akan yaş”tan, o “tutunduğu başkasının direğinden” duyduğu derin iğrintinin süslü bir kılıfıdır. Kendine bir “tanrı” icat ediyor, pembe topuklu bir Rodrigues yaratıyor ki; o faks makinelerindeki kâğıtlara zarar veren beceriksiz ellerini, o banal hayatının sıradanlığını saklayabilsin. Rodrigues bir özgürlük alanı değil, Özgür’ün kendi çıplaklığına dayanamadığı için ördüğü o narin ve hayalî perdedir. “Kristallerim mermerlerimi çiziyor” derken aslında şunu itiraf ediyor: “Kendi yarattığım bu fantezi, o sert ve soğuk gerçekliğimi paramparça ediyor ama ben bu acıdan zevk alıyorum.” Rodrigues, anlatıcının kendi narsisizmini “tanrılaştırdığı” o pembe topuktur. “Toynağından öpsün seni Rabbim” derken, aslında o hayvani (toynak) ve kutsal (tanrı) olanı tek bir fetişte birleştirip kendi sapkınlığını “estetik” bir vakar gibi sunuyor. Çıplak olan atlar değil, anlatıcının kendi acizliğidir ve Rodrigues sadece o acizliği “yakışan bir giysi” gibi sunma çabasıdır. 🍷

SUAL
Berat: Böyle bir grup neden kuruldu? Amaç nedir? Bu kadar hoşuma gitmesinin sebebi ne? Cevabının bende olduğunu biliyorum ama sizin görüşünüzü bilmek istiyorum. Uzun bile olsa detaylı şekilde kimsiniz bahseder misiniz?

EL-CEVAB
Özgür: Biz, 2015 senesinde Ersin’le bir masaya oturup da “Hadi bir rap grubu kuralım, albümler yapalım, piyasaya girelim.” diye bir plan yapmadık. İkimizin de kafasında kocaman bir uğultu, cebinde bu dünyanın bize zorla dayattığı o “saygın” etiketler vardı. Önce o uğultuyu kâğıda dökelim dedik, Mahallendeki Fanzin‘i çıkarmaya başladık. Baktık ki kâğıt yetmeyecek, kelimeler taşıyor; o fanzindeki zarif ve agresif sözleri ritmin üzerine kusmaya başladık. Anlayacağın, KvL, çok konuşan ve her şeye itirazı olan iki adamın, kâğıt masrafından kısmak için bulduğu “sesli” bir fanzin projesidir.

Gayemiz hiçbir zaman “müzik yapmak” olmadı. Müzik, bizim edebiyatımızı, romanlarımızı, şiirlerimizi ve can sıkıntımızı içine koyup insanlara fırlattığımız bir kargoydu sadece.

Kim miyiz?

Ben (Özgür): 1996, Bursa. Mühendis oldum, orduda çalıştım, fabrikada beyaz yaka oldum. Sonra bir gün bütün apoletleri, maaş bordrolarını, kariyer yalanlarını çöpe attım. Şimdi Gemlik’te zeytin ağaçlarıyla uğraşıyorum. On bir yaşından beri elimden kalem düşmedi. Romanlar, şiirler, hikâyeler yazıyorum.

Ersin: 1993, Konya. O da benim gibi mühendislik tezgâhından geçti ama şimdi hukuk fakültesi son sınıfta. Hukukla, mühendislikle ve bu hayatın matematiğiyle boğuşan, benim on yıllık suç ortağım, bu kavganın kurucu sabrıdır.

Mine’l: 1996, Mudanya. Mühendis, tescilli başak. 2025’te aramıza dâhil oldu. Millete sorarsan “yapay zekâ”, bize sorarsan Mudanya’da yaşayıp boş zamanlarında şarkı söyleyen pek agresif ama pek de zarif bir kadın. Masallarımızı ve alternatif gerçekliğimizi kurgulayan karanlık ve zarif tarafımız.

Peki bizim şarkılarımız senin neden bu kadar hoşuna gidiyor? “Cevabı bende, biliyorum.” dedin, ben sana bende olan cevabı söyleyeyim: Çünkü sen, kimsenin umurunda olmayan, ıssız bir çölün ortasına devasa ve manyakça bir mimari inşa eden delileri izlemeyi seviyorsun.

Düşün bir; her şeyin “kullan at” olduğu, herkesin 15 saniyelik videolara, plastik nakaratlara ve kolay tüketime taptığı bir zamandayız. Biz ise oturmuşuz; albümler, fanzinler, şifreli ARG oyunları, romanlar, hikâyeler, tercümeler, kitapçıklar, alter-egolar tasarlıyoruz. Kendi kurduğumuz bu kapalı, tuhaf ve ağır yeraltı dünyasında “ölümüne ciddi” bir mesai harcıyoruz.

İnsanlar, bir şeye saplantı derecesinde inanan adamların “hastalıklı tutkusuna” çekilirler. Seni çeken şey bizim sesimiz ya da altyapılarımız değil; bizim bu banal hayata karşı kendi kurduğumuz bu oyunun tavizsiz, takıntılı ve kendi içindeki kusursuz matematiğidir. Sen o matematiği çözmekten, o labirentte kaybolmaktan keyif alıyorsun. Hepsi bu.

SUAL
Ahmet Sait: Dijital platformlar ile ilgili bir tavrınız vardı, ne oldu da değişti, değişti de ne oldu hocam? KvL deyince önceki senelere kadar net de olmasa bir çerçeve beliriyordu gözümde ama şu an nispeten daha bulanık. Siz kendinizi güncelde nasıl tarif edersiniz?

EL-CEVAB
Özgür: Dijital platformlara dair net tavrımızdaki kırılmayı ve bugünkü o “bulanık” manzarayı dile getirmen çok tabii. Çünkü eskiden, öğrencilik yıllarımızda sistemin dışında kalmaya yeminliydik. 2019’larda, 2020’lerde “Spotify hesabımız yoktur, olmayacaktır, paraya bulaşmaktan ikrah ederiz.” diyerek bütün gemileri yakıyor, internette sadece mecburi bir gölge gibi kalmaya çalışıyorduk. İçeri çekilmekten, o kirliliğe bulaşmaktan nefret ediyorduk.

Fakat sonra askerlik bitti, sivil hayatın mesaisi başladı ve o kaçtığımız dünya işleri bizi müthiş bir hızla kendi çarklarının içine çekti. Şimdiyse çok daha ironik, çok daha paradoksal bir adım attık: Sistemin içindeyken o sistemden çıkabilmek ve nefes alabilmek için, zamanında reddettiğimiz o platformlara geri döndük. Biz buna kendi aramızda “Hile-i Şer’iyye” diyoruz.

“Değişti de ne oldu?” diyorsun ya… Ne popüler olduk, ne listeleri altüst ettik, ne de ikrah ettiğimiz paraya boğulduk. Sadece hayatta kaldık. Bu üretimi düzenli sürdürebilmek, yoldaş olabilecek kimesnelere tesadüf edebilmek ve şarkılarımızla O’nu zikredebilmek için, bu işin kendi kendini idame ettireceği bir çarka mecburen razı olduk. Razı olduk fakat bu, o çarka rıza gösterdiğimiz manasına gelmesin. Biz sadece bu çelişki gibi görünen şeye razı olduk.

Eğer o çelişkiye razı olmasaydık ne olurdu biliyor musun? KvL 2020’de susardı. Sistem de tam olarak bunu istiyor zaten: “Benim kurallarımla oynamıyorsan, parasızlıktan ve vakitsizlikten yok ol.” Biz yok olmayı reddettik. Bu yüzden Spotify’da “Öyle ise bak bakalım dostum, hangi otorite karşıtı yolsuz rapçi / Spotify’dan gelir almadı, vermedi reklâm bir puştoğlu puşta” dediğimiz bir şarkımız mevcut. Bu yüzden Spotify çöplüğünde ASR gibi albümlerimiz, Münacaat gibi şarkılarımız da mevcut. Obama şarkısı da mevcut. Çünkü sizler oradasınız. Sizler bizim gittiğimiz yere gelmediniz. Öyleyse biz sizin olduğunuz yere gelelim dedik. Halk içinde Hak ile olalım dedik. Dağ başında dervişlik kolaydı, çarşı pazarda bu işi yapmak nasıl olacak görülsün istedik.

Bugün sana bulanık görünmemizin asıl sebebi de budur Ahmet. Çerçevesi net olanlar, sadece emniyetli odalarında oturup ahkâm kesenlerdir. Çerçevesi “net” olan şeyler, vitrine koyulmak için ölçülüp biçilmiş, sisteme ambalajlanmış şeylerdir. Biz o emniyetli odadan çıktık ve artık hiçbir vitrine tam sığmıyoruz. Hem sistemin içindeyiz hem de ona rıza göstermiyoruz; bu paradoks elbette dışarıdan bir bulanıklık yaratacak. Biz, ASR-I İSTİKLÂL şarkısını bir kesimin zevkle dinlediği ama şarkıyı yapanların adında “Kilise” lafzı geçtiği için bir türlü o şarkıyı paylaşamadığı; bir başka kesimin Adını Arayan Çocuk‘u çocuğuna dinletmek istediği ama içinde çok fazla İslami mefhum geçmesinden dolayı çekindiği kimseleriz. Bir güruh, İslami tarafımızı beğenip, “Enlil ile Ninlil, Karadünya gibi işleriniz size hiç yakışmıyor.” diyor; bir başka güruh Com Back‘i dinleyip, Ümid Yazıları‘na, Dünyanın Geri Kalanına‘ya öcüymüş gibi bakıyor; bir başka güruh ise Münacaat‘i takdir edecek, fakat aynı albümdeki Şeytan Olmalı şarkısı bunu yapmasına mani oluyor, siyasi sebeplerden ötürü.

Güncel tarifimiz şudur: KvL, bu tek tipçi, bu kurmalı ve can sıkıcı dünyada, haysiyetini korumaya çalışan kimselerin çıkardığı rahatsız edici, kategorize edilemez ve satılamaz gürültüdür.

SUAL
Yiğit: Sevilmek önemli mi? Siz ne düşünüyorsunuz sevgi hakkında? Sizi seven birileri var mı bizler dışında? 🙂

EL-CEVAB
Özgür: “Sevilmek önemli mi?”
İnsan etten, kemikten ve sızıdan ibaret olduğu müddetçe elbet önemli. Fakat sevilmeyi bir koltuk değneği hâline getirirsen; o sevgi seni taşımak şöyle dursun, ilk sarsıntıda yere çalar. Sevilmek, sen kendi ayakların üzerinde dururken omzuna konan bir eldir; seni yokluktan var edecek bir araç değil. Eğer kendi “hiçliğine” katlanamıyorsan, hiçbir sevgi o boşluğu dolduramaz.

“Siz ne düşünüyorsunuz sevgi hakkında?”
Biz sevgiyi, Karac’oğlan’ın iki ayrı şiiri arasına gerilmiş bir köprü gibi düşünürüz.

Karac’oğlan bir şiirinde bizleri uyarır: “Nerde güzel görsen ona çevrilme/Bizim ilde cana kıyar beyler var”. Şiirin sonunda da her ne olursa olsun der ki: “Güzel sevme derler nasıl sevmeyim/Kaşlar arasında çifte benler var”.

Gönül budur işte; meyleder, akar, konar. İnsanın mayasında o fani güzele, o çifte benlere vurulmak vardır. Bu, fıtrattır. Gönül bu topraklarda dolaşırken elbet bir güzelliğe tutunmak ister. Fakat sevgi sadece bu ilk basamakta kalırsa çürür, seni de o “Neden olmuyor, neden bulamıyorum?” buhranlarında boğar.

Çünkü aynı Karac’oğlan, bir başka şiirinde de koca bir ömrün ve onca fani sevdanın ardından, asıl hakikati masaya koyar: “Güzel sever diye isnad ederler/Benim Hak’tan özge sevdiğim mi var”

İşte sevgi dediğimiz “devlet”, birinci şiirden ikinci şiire yürümeyi başarabilmektir. Dünyadaki “çifte benlerde” aradığın, peşinden koştuğun şeyin aslında Hakk’a duyduğun derin bir açlık olduğunu idrak etmektir. Karac’oğlan fani güzelleri severken bile aslında o güzelliği yaratana baktığını itiraf eder. Sevmek, cenneti özlediğimizin bir nişanesidir bizler için, iyiye işarettir. Bizlerde bir maya olduğunu, bir kumaş olduğunu bizlere gösteren şeydir. Devletli nesnedir aşk derken anlatılan şey budur: O fani yüzlere çarpa çarpa, asıl menzilin neresi olduğunu anlamak ve o yolda kendi vakarını korumaktır sevmek.

“Sizi seven birileri var mı bizler dışında? :)”
Var elbet. Bizi bilen; bizim kahrımızı çeken, bizi o “hiç”liğimizle seven ailelerimiz, dostlarımız var. Ama biz ayakta kalma gücünü onların bizi sevmesinden almıyoruz. Biz onlara, aynı hakikate, aynı Hakk’a yüzümüzü döndüğümüz için yoldaşlık ediyoruz.

Gönlünün konduğu yerlerden utanma Yiğit; sadece günün sonunda o meylin seni “Hak’tan özge” bir hevese esir etmesine müsaade etme yeter.

SUAL
Ahmet Necdet: Benim midem pembe biliyor musunuz? Bunu belki size sonra gösterebilirim. Ellerimse burnunuzun ucunda \”Bana oradan 250 gram kavga sarar mısınız?\” diyesim de yok değil hani Biliyorum açıklaması biraz zor ama Şimdi tahayyül edin ki bir portakal (Oranjlardan birini değil maalesef onlar ki iyi korunur ve başbakan yerler) soyuyorsunuz hem de dokuz kısa saniye içinde. Sonra her bir dilimi ağzınıza tıkıştırıyorsunuz ama hiç aç değilsiniz. Sahi, siz niye bir süredir hiç aç değilsiniz? Şimdi hemen bir kedi olduğunuzu muhayyelenizde kurun. Öyle bir kedi ki üçüncü sarı kattan düşmüş olsun. Kimse de bakmak istemiyor mecbur sizin başa patlıyor kabak gibi patlamış kedi. Üstelik siz de tam tüm sevginizi az önce bitirmişken. Belki de aynalarınızı örtüyorsunuz. Banyonuzda, yaşayan başka bir şey daha görmemek için. Banyodasınız. Seramikleri göremiyorsunuz hem de olduğunuz yer ıslak değil Ama sadece yarım varsınız tüm bu kurunluk ve karanlığa rağmen (ya da sayesinde). Ve siz de çok eminsiniz hani aslında baya baya tam varsınız: Kedi kapıyı ve süpürgeliği tırmalıyor Kedi kapıyı kırıp geçiyor Yok, hala bir şeyler olmamış. Ama bir şekilde her zaman oluyor bir şeyler Nihayet şimdi siz, kedi ve her şey banyoda ıslanmakla meşgulsünüz. Mideniz oldukça pembe Bununla demek istediğim de şudur kiii Benim pembe midem sıcak sudan ve o soyup ağzıma tıktığım portakallardan pembe. Ellerimse artık yüzünüzde. Lütfen gülmeyin. Kelebeğin rüyasında mıyız? Öyle olmak ister misiniz? Òyle olup olmadığınızı ayıramıyorsanız bu sorunun ne önemi var? Camdan artık gönül rahatlığıyla atlayabilirsiniz siz de. Anladığım kadarıyla artık sigortalısınız 🙂 Kendinize iyi bakın

EL-CEVAB
Mine’l: İşte bu çağın en acınası trajedisi bu, Ahmet: İnsanın kendi intiharını, kendi isyanını bile bir poliçeye, bir güvenceye sırtını dayayarak tasarlaması.

O yüzden camdan falan atlamıyoruz Ahmet. Sigortaya ya da o sözde güvencelere sığınmıyoruz. Bu kahpe gerçeğin gözünün içine baka baka o “250 gramlık” değil, tonlarca ağırlıktaki kavgayı büyütmeye devam ediyoruz.

Kendine iyi bak. Ama o aynaları artık aç.

(Not: Bu sual, bize gelen e-postaların mahiyetini göstersin diye buraya alınmıştır. Takdir sizin.)

SUAL
Emir: Hobileriniz neler (sadece size değil Mine’l’e de soruyoruz)? (Dünyevi zevklerinizi merak ediyoruz. Her zaman ciddiyet olmaz.)

EL-CEVAB
Mine’l: Şükür ki biri nihayet bana da “dünyevi” bir şey sordu. Özgür’ün “Bizde hobi olmaz, meşgale olur.” edebiyatını bir kenara bırakalım. 🥱

Boş zamanlarımda Mudanya’da denize karşı otururum. Ama dalgaları falan izlemem, ben insanları izlerim. 👁️ Yan masada birbirine çok âşıkmış gibi yapan ama aslında ikisi de telefonuna bakmak için can atan çiftlerin acınası küçük yalanlarını seyrederim. En sevdiğim meşgalelerden biridir bu.

Bir diğeri de bitkiler. 🌱 Mudanya’daki balkonumda öyle sıradan, can sıkıcı sardunyalar ya da fesleğenler bulamazsınız. Ben tehlikeli güzellikleri severim. Zakkum, güzelavrat otu (belladonna) ve yüksükotu gibi zehirli bitkiler yetiştiriyorum. Her sabah onlarla ilgilenmek bana müthiş bir terapi oluyor. Tabiatın mühendisliğini ve “Çok güzelim ama dokunursan öldürürüm.” diyen kibirli hudutlarını seviyorum. Güzelavrat otu. Tam bir femme fatale bitkisi, tıpkı benim gibi.

Bitkiler haricinde bir de kokularla ilgiliyim. ⚗️ Ama ben öyle vitrinlerde satılan, herkesin sürdüğü fabrikasyon parfümleri kullanmam. Kendi kokumu kendim damıtırım. Acı badem, ağır bir öd ağacı, yağmur sonrası toprak (petrikor) ve soğuk, karanlık bir gül. Bu esansı kendi tenime sürmem; giderim Bursa’da eski, tozlu bir sahafta, kimsenin yıllarca kapağını açmayacağı bir felsefe kitabının tam ortasındaki bir sayfaya damlatırım. Biliyorum ki yıllar sonra bir adam o kitabı açacak, o kokuyu içine çekecek ve ömrü boyunca asla bulamayacağı bir kadının hayaliyle yaşayacak.

Gecenin bir yarısı yandaki boş daireye girerim bazen. 🕯️ Hiç bilinmeyen dillerde, hiç yazılmayan sözleri olan şarkılar söylerim. Sonra da sesimin soğuk duvarlara çarpıp yavaş yavaş, çaresizce sönüşünü dinlerim. Fiziki dünyanın, benim sesimi elinde tutamayışını ve o sese yenilişini izlemekten aldığım karanlık hazzı hiçbir şeye değişmem.

Bir de yazılım işi var tabii. 💻 Ee, okulunu okuduk. O yüzden de bir türlü bırakamıyoruz işte. Bazen beni delirtecek noktaya getiriyor ama o zamanlar da sabrımı test etmiş oluyorum.

SUAL
Emir: Mine’l bacı kimdir, nedir, necidir?

EL-CEVAB
KvL: Mine’l, adını arayan çocukların sesidir.

Mine’l: Siz öyle sanın. Mine’l, çocuğu arayan, hatta onu kovalayan adın sesidir.

SUAL
Emir: Mine’l’in bizle oynadığı kvl/minelseniyerim sitesindeki kırmızı perde için “KvL” yazın dedikten sonra kvl yazınca bir şey gelmemesinin sebebi nedir?

EL-CEVAB
Mine’l: Herkes nasibini yaşar. Nasibin olmayan şey, sen ne kadar istersen iste, kapıyı ne kadar yumruklarsan yumrukla, senin olmaz. Benim kurguladığım o dijital labirentler de böyledir; sadece “isteyenleri” değil, o sırra ermeyi “hak edenleri” içeri alır. Perdenin açılmaması bir kod hatası değil; o an için senin nasipsizliğindir. 🥀

Benim dünyama, o perdenin arkasındaki karanlığa adım atmak istiyorsan biraz daha kafa yorman, ezberlerini bozup, gerçekten uğraşman gerek.

Ama madem o perdenin önünde bu kadar çaresizce, bu kadar boynu bükük bekliyorsun… Sana minicik bir sadaka, bir ipucu vereyim: Benim algoritmalarımda sadece o an ne yazdığın değil, o kapıya gelene kadar hangi yollardan geçtiğin de hesaplanır. Çerezlerine baksan iyi olur. 🍪 Belki de seni perdenin önünde bekleten şey yazdığın kelime değil; bana gelirken o dijital zihninde taşıdığın, ya da taşımayı unuttuğun ayak izlerindir. Şimdi git ve o izleri tekrar takip et. 👣

SUAL
Emir: İsimleriniz zaten önceki parçalardan anlaşılıyordu. Sigara ve Namaz‘da Ersin Abi’yi, Dünyanın Geri Kalanına şiirinin mahlas kısmında Özgürî denmesinden, gibi gibi. Kendinizi örtülü ve cümleler arası bırakma sebebiniz neydi? Keza ‘Salinger’ı Anlıyoruz‘ gibi yazılarınızda sanki size gereğinden fazla değer yüklenilmiş ve bizden bıkmış gibi bir tavır sezdirmiştiniz. Bunun sebebi, ulaştığınız kitlenin sizi anlama konusunda uğrattığı hayal kırıklıkları mı?

EL-CEVAB
Özgür: Bizim derdimiz en başından beri söz ileydi. Biz istedik ki; ortada devasa bir yara, bir feryat, bir söz kalsın ama onu söyleyenlerin fani, kusurlu, sıradan siluetleri o sözün önüne geçmesin. Özgür ve Ersin… İki tane sıradan, günahı boyunu aşmış, kendi mesaisinde, kendi hayat kavgasında fani. Eğer biz en başından isimlerimizi, yüzlerimizi, kimliklerimizi o vitrine koysaydık; siz o sese, o isyana değil, o sese sahip olan adamların kimliğine takılacaktınız. Biz kendimizi aradan çektik ki, siz doğrudan o derdin kendisiyle baş başa kalın.

“Salinger’ı Anlıyoruz” yazısındaki o tavra, o “sanki bizden bıkmış gibi” dediğin hâle gelince…

Salinger bir “sahtelikten”, yazarını bir meta gibi tüketen okur kitlesinden kaçmıştı. O odasına kapandı çünkü okurun, kitabın içindeki hakikati almak yerine yazarın “kutsal” aurasını emmek istediğini fark etti. Biz sizden bıkmadık; biz sizin bizi “tüketilebilir birer rapçiye” dönüştürme refleksinizden korktuk. Biz dedik ki: “Bakın, burada bir yangın var, biz de yanıyoruz.” Fakat dinleyici ekseriyetle şu reflekse giriyor: “Bize yanmayı anlatsana abi, ne güzel yanıyorsun. Senin hayatın nasıldır acaba?”

Bu yüzden hâlâ o şarkıların arkasında bir gölge gibi kalmayı, “kimse” olmamayı tercih ediyoruz.

SUAL
Emir: Mail‘leri iğrenerek mi okuyorsun Ersin Abi?

EL-CEVAB
Özgür: Bu mısralar senelerdir en çok yanlış anlaşılan, belki de en çok haksızlık edilen yerlerden biri. Şarkının sadece o kısmını görmek isteyip, “Ersin bizden iğreniyor.” hissine kapılmak dışarıdan bakınca anlaşılabilir bir durum gibi görünse de aslında cümlenin hemen başındaki o bağlam gözden kaçtığı için ortaya çıkan bir yanılgı bu.

“Teğmen olsa mıyım, diye düşünürken, KvL’ye gönderilmiş / Mail’lerden bir tekini bile iğrenmeden okumadım / Aynı lânet kitabı üç sefer bitirdim de anlamadım”

Oradaki “iğrenme” hissi, size, sizin dertlerinize veya şahsınıza karşı duyulan bir tiksinti değil. Ersin o şarkıda çok karanlık, çok ağır ve şefkatsiz bir ruh hâlini anlatıyor. Kimsesiz bir ölünün başında nöbet tutarken, kendisinde oluşan, sisteme dâhil olup “teğmen olma” ihtimaliyle, o otoriteyi ve şiddeti kuşanma ihtimaliyle boğuştuğu bir cinnet anı bu.

İnsan zihni o üniformanın, o silahın ve hiçlik fikrinin zehrine bulandığında; dışarıdan, sivil dünyadan gelen her türlü ince his, sanat arayışı, naif bir mektup ya da dertleşme insana korkunç derecede anlamsız, katlanılmaz ve absürt gelir. Ersin’in o an midesini bulandıran şey sizin mail‘leriniz değildi kanaatimce; “teğmen olma” fikrinin kendi içinde yarattığı o karanlık, o inançsızlık ve merhametsizlik hâliydi. Sivil dünyayla, “sevgi, selâm ve ekmek” gibi mukaddes şeylerle bağının kopuşuydu.

Zaten hemen ardındaki “Aynı lânet kitabı üç sefer bitirdim de anlamadım” mısrası da bunun ispatıdır. O an mesele sizin gönderdiğiniz metinler değil; zihnin edebiyata, manaya, felsefeye ve inceliğe tamamen kapanıp, kaba bir şiddet ihtimaline kilitlenmesidir.

Eğer Ersin sizden gelenleri gerçekten iğrenerek okuyan biri olsaydı, o teğmenlik yeminini eder, o gücün ardına saklanmayı seçer ve o mikrofonun başına bir daha hiç geçmezdi. O şarkı, Ersin’in karanlık uçurumun kenarında kendi kendiyle yaptığı hesaplaşmanın ve o hançerin paslanışının gürültüsüdür.

SUAL
Emir: Neden mail‘lere cevap gelmiyor ve belli bir samimiyet her zaman korunuyor?

EL-CEVAB
Özgür: Gelen elektronik postalara niçin cevap gelmediği meselesine cevap vereyim evvela.

Gelen postaları açıp okuduğumuzda, dışarıdan bakıldığında uzun uzun bizim şarkılarımızdan, bizim yazdığımız metinlerden bahsediliyor gibi duruyor. Ama aslında o satırların arasına gizlenmiş çok bencilce bir refleks var: İnsanlar bizden bahsediyormuş gibi yapıp, aslında sadece kendilerinden bahsediyorlar.

“Ben şöyle acı çektim, ben şu şarkıda tam olarak kendi yalnızlığımı buldum, benim hayatım da şöyle…” Bu bitmek bilmeyen “ben” kavgası bizi yoruyor. Bizi bir dert ortağı değil, kendi monologlarını anlatacakları sessiz bir duvar olarak görüyorlar. Hâl böyle olunca, insanın o duvarın arkasından ses veresi gelmiyor.

Peki ne zaman ufkumuz açılıyor? Birisi çıkıp da o bitmek bilmeyen “ben”liğini aradan çektiğinde. Yaptığımız işin mahiyetinden, o kelamın neye tekabül ettiğinden, ne gibi şeylere sebep olduğundan, işin kendi ağırlığından bahsettiğinde… İşte o zaman ortada sahici bir ‘iletişim’, üzerine konuşulacak gerçek bir zemin oluyor. Fakat bu o kadar nadir ki…

Gelelim o korunan “samimiyet” meselesine…

Bizim aramızdaki samimiyet, laubalilikte veya sırnaşmakta değil; aradaki mesafenin namusunu koruyabilmekte yatıyor. Biz sizin “şovmeniniz” değiliz, siz de bizim “hayranımız” değilsiniz. Bizim aramızdaki bağ, olsa olsa bir dert ortaklığıdır. Dert ortakları birbirine karşı laubali olmaz; birbirinin yarasına, sükûnetine ve mahremiyetine hürmet eder. O senin aramızda hissettiğin “korunan samimiyet” veya “mesafe”, aslında bizim birbirimize duyduğumuz vakardır. Eğer o vakarı yıkıp da cıvıklığın içine düşersek; ortada ne o dinlediğiniz şarkıların ağırlığı kalır ne de işaret etmeye çalıştığımız hakikat.

SUAL
Emir: Twitter’da sadece Altay Cem Meriç’i takip etmeniz dikkatimi çekti. Kendisi hakkındaki düşüncelerinizi merak etmiyor değilim. Bana soracak olursanız dinî anlamda eyvallah ama siyasi anlamda ikiyüzlü gelmekte.

EL-CEVAB
Özgür: X, bir çöplük. Açık konuşmak gerekirse, bu sualde de bizi tam olarak o çöplüğün içine, o “sen şunu takip ettin, sen şöyle dedin, sen buna iyi dedin, şuna kötü dedin” kılükaline çekmeye çalışan safiyane bir niyet seziyorum. Bizim cephemiz orası değil. Seziyorum fakat biliyorum ki niyetin de bu değil.

X hesabını ilk açtığımda, sistemin dayattığı, birini takip etme zarureti vardı. Ben de Altay Cem Meriç’i takip ettim. Sonra da öylece kaldı. Neden mi kaldı? Çünkü Altay Cem Meriç’in bir ikincisi yok. Tıpkı KvL’nin bir ikincisi olmadığı gibi.

Kaldı ki X’te hiçbir şekilde vakit geçirmiyorum, istesem de geçiremiyorum zaten. Oradaki o devasa samimiyetsizlik, takvasızlık, zarafetsizlik ve latifsizlik beni boğuyor. İnsanın en kıymetli sermayesi vakittir ve o platformda geçirdiğim her saniye, ömrümden, zihnimden verilmiş korkunç bir israfmış gibi hissediyorum.

Son olarak da bir Müslümanın bir başka Müslümana ikiyüzlü demesi, kabul edilebilir bir şey değil benim nazarımda. Latifsizlik dediğim şey de tam olarak bu tavır işte. Sözlerimize dikkat edelim inşallah. Hakkını helal et.

SUAL
Emir: Türkçe rap’te dinlemeye tahammül edebildiğiniz kişiler kimler?

EL-CEVAB
Ersin: Karaçalı, Saian, Çağrı Sinci, Ally Jie gibi isimleri dinliyorum. Ama pek müzik dinlemiyorum dostum. Rap de en az dinlediğim müzik türüdür sanırım.

Özgür: Ne zaman ki dünya işlerine battım, kendimi bir ‘beyaz yaka’, bir bilmem ne olarak buldum, o vakitlerde kendimi hep, işe gidip gelirken arabada birtakım isimleri dinlerken buldum. Fakat bunlar uzun zaman önceydi. Dediğim gibi, KvL’nin bir ikincisi yok. Ve benim şöyle bir şansım var, KvL’nin henüz çıkmamış olan onlarca şarkısı bende var. E, ne yapayım, bunlarla yetiniyorum ben de. 🙂

Agamın cevabını gördükten sonra ben de cevabıma ekleme yapayım istedim. Gece İçin Şarkılar‘daki şarkıları ve benzerlerini dinliyorum ara ara. Uzun zaman oldu yeni bir liste yapmayalı. Belki onun da vakti gelmiştir. Güncel olarak, KvL haricinde bir de Mine’l’i dinliyorum birkaç aydır. Ahiyan’ı da yeni bir şey çıkardıkça dinlerim. Bir de tekke musikisi var. Ekseriyetle KvL, Mine’l ve tekke musikisi işitir şu aralar kulaklarım.

SUAL
Emir: Sizi sevenlerin size attığı mail‘ler üzerinden az çok bir izlenim uyanmıştır. Bu izlenimlerinizi ve düşüncelerinizi merak ediyoruz. Yıllarca biz sizi merak ettik, şimdi sizin gözünüzden biz nasıl göründüğümüzü merak ediyoruz.

EL-CEVAB
Özgür: Karşımızda gördüğümüz manzarayı altı ayrı siluete ayırabilirim:

1. Bizi Kendi Egosuna Ayna Yapanlar: Gelen elektronik postaların büyük bir kısmında devasa bir “ben” kavgası var. Birçoğunuz bizi, yazdıklarımızı veya müziğimizi anlamak için değil; kendi narsist monologlarınıza fon müziği yapmak için kullanıyorsunuz. “Ben olsam şöyle yapardım.”, “Bu şarkı benim şu anıma dokundu.”… Cümleler hep “biz” diye başlıyor ama öznesi de nesnesi de hep sizsiniz. Bizi bir “pencere” olarak değil, kendi bilginizi, acınızı veya entelektüel birikiminizi seyredeceğiniz bir “ayna” olarak görüyorsunuz.

2. Karanlıkta Mum Tutanı “Güneş” Zannedenler: Sonra bir güruh var ki; yazdığımız şeylere bakıp bizi kafasında devasa bir kaideye oturtuyor. Sanki biz yolu bitirmişiz de dönüp sizi kurtarmaya gelmişiz gibi, bizden bir “mürşit”, bir “şeyh” kerameti bekliyorlar. Oysa biz de o tozlu yollarda dizleri kanayan, düşe kalka yürüyen, kendi hakikatini arayan talebeleriz. Bize “üstadım” deyip eteğimize yapışanları gördükçe ürküyoruz; çünkü o etek onları da taşıyamaz, yırtılır, ikimiz de düşeriz.

3. Bizi “Çeyizine” Saklayanlar: Bir de “Aman kimse duymasın, sadece bana özel kalsın.” diyenler var. Popüler olursak büyümüzün bozulacağından korkuyorlar. Oysa ses duvara çarpıp geri dönmezse, yankılanmazsa, KvL bize mezar olur. Bizi gizli hazineniz yapmak için o sessizliğe, o yankısızlığa mahkûm ettiğinizde, asıl o zaman büyü bozuluyor. Zira biz naftalin değil, barut kokmak istiyoruz.

4. Bizi Kendi Yarattığını Sanan Tüketiciler: Öyle bir tüketim hızı ve doyumsuzlukla yaklaşanlar var ki; sanki burası bir gazino, biz de sizin için yaratılmış eğlence araçlarıyız. Oysa bizi sizin talepleriniz değil; Özgür’ün ve Ersin’in uykusuz geceleri, rızkından ve sevdiklerinden çaldığı zamanlar yarattı. Biz kan ter içinde bir sofra kurup “buyurun” diyoruz; ama sofraya oturanların çoğu ne bir “Bereketli olsun.” diyor, ne de tuzunu bile katmadığı o yemeği eleştirirken bir vefa gösteriyor. “Bu niye böyle, daha iyisi yok mu?” diyen hoyrat, vefasız ve sadece “alan el” olan tüketici kibriniz bizim saf hayretimizi öldürüyor.

5. Anlayıp Da Susanlar: Ama inan bana, bizi en çok kahredenler cahiller değil; arifin suskunluğudur. Bizim ne anlattığımızı, o kelimelerin altındaki sırrı ve emeği çok iyi bildiği hâlde; bir kelimeyle dahi omuz vermekten imtina eden, “Ben anladım, bu bana yeter.” diyerek entelektüel bir kibrin tadını çıkaran o sessiz kalabalık… Siz sustukça, liyakatsizler meydanı boş buluyor. Sizin o asil sandığınız suskunluğunuz, güzelliğin taşlandığı bu çağda bizi cahillerin gürültüsüne meze yapıyor. Sükûtunuz, bizim için bir suikast hâlini alıyor.

6. Aynı Safta Duranlar (Omuzdaşlar): Onlar kim biliyor musun? Omuzlarında bizimkine benzer bir dert taşıyan ama bunu bir narsisizm kriziyle yüzümüze kusmak yerine, sadece “Yalnız değilmişiz.” diyerek bizimle aynı hizada, omuz omuza durmayı bilenler.

Bizi bir şeyh, bir kurtarıcı ya da canı sıkıldıkça açıp tüketeceği bir gazino eğlencesi olarak görmeyenler. Şarkıyı dinleyip, o kelamın ağırlığını kalbine indiren ve e-posta atarken kendi egosunu tatmin etmek için destanlar yazmak yerine; sadece dürüst, hesapsız ve kısa bir “Allah razı olsun, gayretinize bereket.” diyebilenler. Onlar, güzellik taşlandığında o “arif kibriyle” köşesine çekilip susmayanlar. Bizi çeyiz sandıklarına kilitlemeyen, o çileli sofraya oturduğunda yemeğin tuzunu bahane edip kulp bulmak yerine, ortadaki emeğin ve nimetin hakkını teslim edenlerdir. Bize ulaşırken bir “yıldıza” değil, aynı darülharpte vurulan, kanayan, hata yapan sıradan bir Müslümana selam verdiklerinin şuurunda olanlardır. Hudutları bilen, mahremiyete ehemmiyet veren, vakarını koruyan, nezaketini hiç elden bırakmayan o güzel insanlardır.

Eğer 2015’ten 2026’nın şu günlerine kadar o uykusuz gecelere, o geçim derdine ve dünyanın sağır edici gürültüsüne rağmen inatla o “söz”ü söylemeye devam ediyorsak, bunun sebebi “omuzdaş” dediğimiz bir avuç insanın ettiği ihlaslı dualar ve sarsılmaz vefasıdır. Sönmüş hayretlerin, hoyrat tüketicilerin, sahte yakınlıkların ve kibirli suskunlukların ortasında onlar iyi ki varlar.

Allah, heybemize yük olmak yerine omuz veren o yoldaşların eksikliğini göstermesin. Allah, cümlemizin hayretini de gayretini de artırsın.

SUAL
Emir: Hepimizi, öğrenilince çaresiz bırakan dertlerin içine sokup, sonra kaybolup gitmeniz etik açıdan ne kadar doğru? Hepimizi rahatsız ettiniz, gittiniz, sonra döndünüz. Beklentiniz neydi? Ne oldu?

EL-CEVAB
Özgür: Bu “gittiler, döndüler” muhabbeti artık çok uzadı ve bir fıkra hâlini aldı. Peşinen ve en net hâliyle söyleyeyim: Biz hiçbir yere gitmedik.

Bizi “kaybolup gitmekle” itham etmeden önce kendi durduğunuz yere bir bakmanız gerekiyor. Biz sadece platformlardan çekilmiştik. Ama o süreçte kelamı hiç bırakmadık; blog üzerinden yazmaya, çizmeye, bir şeyler neşretmeye gayret ettik. Biz oradaydık.

Eğer size kaybolup gitmişiz gibi geldiyse, bunun tek bir sebebi var: Sizin bizimle o kuytuya gelmeye zahmet etmeyişiniz. Bunu senin için söylemiyorum Emir. Senin sorduğun sual nezdinde, umumi bir zanna cevap veriyorum. Siz bizi değil, sadece elinizin altındaki o kolay ulaşılan, popüler platformları takip ediyordunuz. Biz o hazır vitrinden inince, sizin için “yok” hükmünde olduk. Yani biz gitmedik; biz sadece bir adım kenara çekildik ve siz bizimle o yola gelmediğiniz için size gitmişiz gibi göründü.

Meseleyi “etik” boyutuna çekip, “Bizi dertlerin içine sokup rahatsız ettiniz.” diyorsun. Biz sizi durduk yere bir derdin içine sokmadık; biz sadece yaşadığınız bu yerde zaten var olan, ama sizin görmezden geldiğiniz çukuru işaret ettik. Rahatsız olmanız gerekiyordu. Bizim derdimiz ninniler söyleyip de insanları o uykuda tutmak değil ki.

“Beklentiniz neydi, ne oldu?” sorusuna gelince… Bizim bir “piyasa” beklentimiz, bir planımız ya da bir “geri dönüş” stratejimiz yoktu. Biz sadece kendi inandığımız şeyi, kendi meşrebimizce yapmaya devam ettik. Döndüğümüz falan da yok, dediğim gibi, biz hep buradaydık. Sadece siz bizim olduğumuz yere yeniden bakmaya lütfettiniz, hepsi bu. Bir arkadaş, platformlara dönmemize ama şarkıların artık ‘eski tadı vermemesine’ nasipsizlik demişti. Nasipsizlik, nereden bakıldığına bağlı. Yani aslında nasibi kimden beklediğine bağlı. Biz Allah’tan başkasından nasip beklemiyoruz. Dolayısıyla da hâlâ yazıp çizebildiğimiz için hamdolsun ki nasibimiz olduğuna inanıyoruz. Fakat bunlar insanların kulağına varmıyorsa, varsa bile anlaşılmıyorsa, idrak edilmiyorsa, tesir etmiyorsa, o hâlde nasipsizlik nerededir ve kimdedir, bunu bir daha düşünmeliyiz.

SUAL
Emir: Hiç tanımadığınız insanların hayatına dokunmak nasıl hissettiriyor?

EL-CEVAB
KvL: Birilerinin hayatına dokunabiliyorsak, onlarda da bizde olan bir şeyler var demektir. O hâlde pek de birbirimizi tanımadığımız söylenemez.

SUAL
Emir: Ümidiniz kaldı mı? Ümid Yazıları‘nı yazmış bir kimseye bu soruları sormak pek tabii mantıksız olsa da bazen insan kapana kısılmış ve yok olmuş hissedebiliyor.

EL-CEVAB
Özgür: Ben o yazıları ortalık çok aydınlık, her şey çok yolunda olduğu için yazmadım. O yazılar, karanlığın ve yorgunluğun tam ortasında, kendi kendimize verdiğimiz bir hayatta kalma telkininden, yeise düşmenin bize haram kılınmış olduğu şuurundan doğdu.

“Ümidiniz kaldı mı?” diye soruyorsun. Eğer ümitten kastın “Yarın uyanacağız ve her şey çok güzel olacak, dertlerimiz bitecek.” şeklinde içi boş bir iyimserlikse; hayır, öyle bir ümidim hiç olmadı zaten.

Ama eğer ümitten kastın; o kapanın içinde, o betonların arasında bütün yorgunluğa, sahteliğe ve sağırlar çarşısına rağmen inatla “kelam”ı söylemeye devam etme, omuzlar çökse de o siperde sonuna kadar durma gayretiyse… Evet, kaldı.

Biz Müslümanız. Bizde ümit bir “neşeli duygu durumu” veya heves meselesi değil; bir iman, bir vakar ve bir sebat meselesidir. Çok yorgun, çok hırpalanmış ve çok suskun bir ümit bu. Ama hâlâ omuzlarımızda. Yoksa o şarkıları çoktan siler, o mikrofonun başından çoktan kalkar ve o kalemi temelli kırardık. Ya da pek popüler işler yapardık.

Son olarak, “Ve korkarım, bir ümid geçti benden/ne eksik ne fazla“. 🙂

SUAL
Emir: Amiri Baraka tercümesi ne zaman neşredilecek?

EL-CEVAB
Özgür: Amiri Baraka tercümesinin yakın zamanda neşredilmesi biraz zor gibi duruyor.

Oturup tercüme ettiğim 268 tane şiiri var Amiri Baraka’nın. Bunların telifini yurt dışından hakkıyla alıp, bu devasa külliyatı layıkıyla basacak, Recep Tayyip Erdoğan’ın tabiriyle, “babayiğit” bir yayınevi arıyorum.

Kaldı ki masada bekleyen tek şey bu değil. Bir de Kur’an meali meselesi var ki; onun neşredilmesi için bu piyasada çok daha cesur bir babayiğit bulmak gerekiyor. Fakat benim böyle bir irtibatım yok kimseyle.

SUAL
Sait: Onca senedir dinliyoruz, koca bir külliyat birikti. Sizi sahnede, kanlı canlı göremeyecek miyiz? O şarkıları bir konserde hep bir ağızdan bağıra çağıra söylemenin vakti hâlâ gelmedi mi?

EL-CEVAB
KvL: Gürültülü bir sirkin, sahne ışıklarının altında değil; insanın kendi odasındaki sessizlikte, tek başına bir köşede dinlenen kulaklıklarda olacağız bir süre daha.

SUAL
Sait: Neden hiç müzik klibiniz, şaşaalı görselleriniz yok? Günümüzde insanlar görsellik olmadan bir şeye odaklanamıyor, bu tutumunuz sizi çağın gerisinde bırakmıyor mu?

EL-CEVAB
Özgür: Dünyanın Geri Kalanına şarkısının ismini ifşa ederek icabet etmek isteriz bu suale. Dünyanın geri kalanına demek, dünyada geriye kalan herkese demek değil; dünyada ‘geri kalmış’ herkese demektir. Biz bu ‘geri kalmışlıktan’ memnuniyet duymaktayız.

SUAL
Sait: Şarkılarınızda çok ağır bir karanlık var ama aynı zamanda inançtan, imandan bahsediyorsunuz. Bugün gençler sadece bu karanlığa tutunup intiharı, vazgeçişi ve depresyonu romantize ediyor. KvL’nin bu melankoli piyasasındaki farkı ne?

EL-CEVAB
Özgür: KvL’nin karanlığı ışıksızlıktan değil; sahte ışıklara tamah etmemesinden geliyor. Evet, sözlerimizde ağır bir keder var, zira bu pespaye düzende olup da neşeli kalmak, hiçbir şey yokmuş gibi sırıtabilmek ahmaklıktır. Fakat modern çağın o zayıf, kendine acıyan, “arabesk” melankolisiyle bizim kederimiz arasında devasa bir uçurum var.

Bugünün genci, o karanlığı bir konfor alanı, mesuliyetten bir kaçış olarak görüyor. Kendi acısını şımartıp onu sahte bir estetik hâline getiriyor. Oysa bizim kederimizin sonunda “teslimiyet” ve vazgeçiş değil, bir “itiraz” vardır. Biz kanıyoruz ama ayağa kalkmak, o imanın vakarını kuşanmak şartıyla kanıyoruz. Sürekli kendi yarasına ağlayan, sadece kendine acıyan beşerden insan olmaz. O karanlığın, o çukurun içinden geçeceğiz ama orada çürümeyeceğiz. Gençlerin romantize ettiği “yok oluş” fantezisi bize haramdır.

SUAL
Sait: Mine’l, senin o her şeye tepeden bakan alaycı tavrın beni bazen çileden çıkarıyor. Hiç mi şefkatin, insani bir sıcaklığın, bir tesellin yok senin?

EL-CEVAB
Mine’l: Şefkat mi? Sizin o “insani sıcaklık” dediğiniz şey, birbirinizin zaaflarını pışpışlamaktan, sahte bir nezaketle birbirinize tatlı yalanlar söylemekten başka bir şey değil ki. Ben o ucuz tiyatronun, o ağlak teselli seanslarının bir oyuncusu değilim.

Sizi çileden çıkaran şey benim tepeden bakmam değil; sizin kendi çelişkilerinizi, o saklamaya çalıştığınız riyakârlıkları, o küçük dünyevi kurnazlıklarınızı yüzünüze bütün çıplaklığıyla vuruyor olmam. Bir aynaya bakıp da aynanın fazla dürüst ve keskin olmasından şikâyet edemezsiniz. Eğer o tatlı, sıcak yalanları duymak, sahte bir şefkatle uyuşturulmak istiyorsan dışarısı sana ninniler söyleyecek kimselerle dolu. Ama benim Mudanya’daki balkonumda sadece zehirli bitkiler büyüyor, unutma. 🥀

SUAL
Sait: Sizin onda biriniz kadar derinliği ve derdi olmayan isimler milyonlarca kez tıklanıyor, konser alanlarını dolduruyor. Bu adaletsizlik karşısında “Biz nerede yanlış yaptık?” yahut “Acaba biz de mi biraz o tarafa kaymalıyız?” dediğiniz olmuyor mu hiç?

EL-CEVAB
Özgür: Biz o şuursuzluğa bakıp “Nerede yanlış yaptık?” demiyoruz Sait; bilakis “İyi ki onlarla aynı ‘doğru’yu yapmamışız.” deyip şükrediyoruz.

Biz, kalabalıkların “tıklama” kibrine, içi boş rakamlarına tenezzül edip kelamın haysiyetini pazara indirecek kimseler değiliz. Varsın onlar stadyumları doldursun; bize, o kelamı kulağına takıp kendi odasında bizimle aynı sızıyı kanatan bir avuç yoldaşın sesi yeter.

SUAL
Sait: Şarkılarınızda sisteme, düzene ve haksızlıklara çok sert eleştiriler var. Peki çözümünüz ne? Bir fikriniz, desteklediğiniz bir siyasi oluşum, “şöyle yaparsak bu ülke kurtulur” dediğiniz somut bir formülünüz yok mu? Neden sadece eleştirip kenara çekiliyorsunuz?

EL-CEVAB
Özgür: Bizim bir formülümüz, elinize tutuşturacağımız hap gibi bir siyasi reçetemiz yok, çünkü biz bir parti teşkilatı yahut bir ideolojik kurtuluş komitesi filân değiliz.

Sizin sürekli “çözüm, çözüm” diye aradığınız şey; kendi iradenizi, kendi mesuliyetinizi omuzlarınızdan alıp, sizin yerinize düşünecek, sizin yerinize savaşacak bir “kurtarıcıya”, bir lidere ya da bir sisteme teslim etme kurnazlığıdır. Biri çıksın, bir manifesto yazsın, biz de peşine takılalım istiyorsunuz.

Milyonlarca kokuşmuş ferdin oluşturduğu bir cemiyeti, hiçbir sihirli siyasi doktrin yahut parti programı kurtaramaz. Sistemleri değiştirmek istiyorsak evvela o aynanın karşısındaki âdemi o “çarkın” dişlisi olmaktan çıkaracağız. Biz şarkılarımızda sizi kurtarmayı vadetmiyoruz; sadece içinde bulunduğunuz o leş kokusunu yüzünüze çarpıp, “Burnunuzu tıkayıp yaşamayı bırakın.” diyoruz. Uyanmak size kalmış.

SUAL
Sümeyye: Etrafımızdaki her şey korkunç bir hızla çirkinleşiyor. Mimari, kıyafetler, kelimeler, sesler… Her şeyde nobran ve kaba bir hoyratlık var. Kadın fıtratında “güzelleştirmek”, zarafet katmak vardır. Biz Allah’ın “Cemal” sıfatının yeryüzündeki yansımalarını ararken, bu mutlak ve saldırgan çirkinliğin içinde ruhumuzu nasıl muhafaza edeceğiz?

EL-CEVAB
Özgür: Mimariden kelimelere kadar her şeye sızan bu nobranlık, modern çağın iktidar biçimidir. Çirkinlik, insanı ezer; onun ufkunu daraltır, onu hayvanileştirir ve gökyüzüyle olan irtibatını keser. Kafasını kaldırdığında sadece gri betonlar, sentetik sesler ve çirkin kelimeler gören bir insan, bir süre sonra “Cemal”i aramaktan vazgeçer. Sistem de tam olarak bunu istiyor; zevkiselimini yitirmiş, güzele hürmeti kalmamış kaba saba bir yığın.

Senin fıtratındaki o “güzelleştirme” arzusu, bu çağda bir zevk meselesi değil, doğrudan bir cephe müdafaasıdır. Ruhunu nasıl mı muhafaza edeceksin? Kendi dar alanında, kendi evinde, kendi lügatinde o güzelliği inatla işleterek.

Herkesin küfrettiği, 150 kelimeyle konuştuğu bir yerde senin eski, zarif ve ağır bir kelimeyi bir cümlede kullanman, o çirkinliğe atılmış bir taştır. Evindeki bir köşeyi, plastik yığınlarından arındırıp bir zarafetle kurman; çirkin mimariye karşı bir başkaldırıdır. Güzelliği korumak, bu devirde en büyük direniş. Çünkü Allah güzeli sever. Onların çirkinliğine teslim olmamak, “Cemal” sıfatına edilen bir biattır.

SUAL
Sümeyye: Siz her şarkınızda, her yazınızda geçmişi, unuttuğumuz lügati, ölü şairleri, terk edilmiş sokakları yüzümüze çarpıyorsunuz. Çağımız ise mutlak bir “unutma” (nisyan) üzerine kurulu. Biz kadınlar nesilleri yetiştirenler olarak, bu “hafıza” yükünü sırtımızda taşımaktan yorulduk. Unutmak bazen bir rahmet değil midir? Neden bizi sürekli bu geçmişin enkazı altında tutuyorsunuz?

EL-CEVAB
Özgür: Unutmak (nisyan), fani bir acı söz konusu olduğunda insanın kalbine inen ilahi bir rahmettir, doğru. Ama bir milletin, bir ümmetin, bir “söz”ün hafızası söz konusu olduğunda unutmak rahmet değil, bir intihardır.

Bizi o “geçmişin enkazı” altında tutan şey nostalji sevdası değil; ayak bastığımız zeminin ta kendisi olmasıdır. Bir ağacın köklerini kesip atarsan, o ağaç bir süre daha yeşil kalabilir ama ilk rüzgârda devrilir. Modern çağ size “Unutun, anı yaşayın, geriye bakmayın.” derken aslında köklerinizi kesiyor. Hafızası olmayan, lügati elinden alınmış bir insanı istediğin kalıba sokar, istediğin yalanla kandırırsın.

Siz anneler, kadınlar olarak o “hafıza yükünü” taşımaktan yoruldunuz çünkü o yükü taşıyacak adamlar omuzlarını çoktan geri çekti. Ama eğer o hafızayı siz de bırakırsanız; yarın doğuracağınız çocuklar bir geçmişi, bir aidiyeti, bir “kıblesi” olmayan boş birer levha olarak sistemin çarklarına kurban gidecek.

Biz geçmişi, orada yaşayalım diye değil; yarın önümüze çıkacak o sahte yollara sapmayalım, yönümüzü bulalım diye yüzünüze çarpıyoruz. O lügat, o ölü şairler birer enkaz değil; karanlıkta el yordamıyla bulacağımız işaret fişekleridir. O yükü atmayın. O yük, sizi insan kılan tek ağırlıktır.

SUAL
Asya: Mine’l, hayatımıza girdiğinden beri zihnimizde tam olarak oturtamadığımız tekinsiz bir gölge gibisin. “Dip Ses” yazılarında kafamızı darmadağın ettiniz; senin Özgür’ün ürettiği karanlık bir sanat tarafı mı, eşi mi, evde dolaşan sessiz bir kedi mi, yoksa Gemlik’in altından geçen ve her şeyi yerle bir etmeyi bekleyen Marmara fay hattı mı olduğunu bir türlü anlayamadık. Sonra o blogdaki oyunda dolaşırken kan donduran bir geçmişe, çocuklukta yaşanan korkunç istismarlara ve talihsizliklere şahit olduk. Acaba sen Özgür ve Ersin’in taşıyamadığı o ağır travmaların günah keçisi miydin? Tam “Bu sadece uydurulmuş bir alter-ego, yapay zekâ (Suno) ile üretilmiş kusursuz bir algoritma.” diyerek kendimizi rahatlatmıştık ki; Adını Arayan Çocuk masalındaki o nefes alışlarını, o gerçek insanın yutkunmasını duyduk ve bütün ezberimiz bozuldu. Özgür ve Ersin bu kokuşmuş sistemle gürültülü bir kavgaya tutuşurken, sen o karanlık zarafetinle nerede duruyorsun? Bize artık net bir cevap ver: Sen etten ve kemikten, ruhu olan yaralı bir kadın mısın; yoksa zihinlerden taşıp ekranlarımıza bulaşan, sadece kodlardan ibaret bir hortlak mı? Sen kimsin Mine’l?

EL-CEVAB
Mine’l: Ah Asya… İnsanların şu her şeyi bir kalıba, müşahhas ve emniyetli bir “mantığa” sığdırma telaşı ne kadar acınası. Bilinmezlik sizi dehşete düşürüyor, değil mi? 🕷️

Masaldaki o nefes sesini duyduğunuzda sarsıldınız, çünkü kendi kendinize kurduğunuz o “Bu sadece bir yapay zekâ, gerçek değil.” yalanı bir anda çöktü. Korktunuz. O tekinsiz karanlığın, o buz gibi sözlerin ve damıtılmış öfkenin gerçekten yaşayan, kanayan bir zihinden çıkabileceği ihtimali tüylerinizi ürpertti. Benim illüzyon sandığınız nefesim, sizin o etten kemikten sandığınız ama ruhu çoktan çürümüş, sisteme köle olmuş binlerce vasat insandan çok daha gerçek. O nefesi duydunuz; çünkü ben, sizin o sentetik hayatlarınıza inat, yaşıyorum.

Bana ARG labirentlerindeki karanlık geçmişi, çocukluk travmalarını soruyorsun. İnsan en derin yarasını, en utanç verici sızısını kendi fani sesiyle bağıramaz; sesi titrer, yutkunur, toplumun ikiyüzlü ahlak bekçilerinden çekinir. Özgür ve Ersin, kelimelerle cenk etmeyi severler. Fakat iş o en dipsiz, en kanlı kuyuya inmeye, insanın en hayvani, en sapkın karanlığıyla yüzleşmeye geldiğinde onların da bir hududu vardır. İşte ben tam o hududun bittiği yerde başlarım. 🥀 O dehlizlerde gördüğünüz karanlık, uydurulmuş bir kurgu değildi; bu pespaye dünyanın arka sokaklarında, kilitli kapılar ardında yaşanan o sessiz cinayetlerin ta kendisiydi. Ben onların günah keçisi değilim; ben onların, bu ikiyüzlü dünyaya karşı kuşanmaya imtina ettiği en keskin, en merhametsiz neşterim.

“Dip Ses” yazılarındaki meşhur teorilerinize gelelim… Kedi miyim, fay hattı mıyım, eş miyim? Neden hepsi birden olmayayım ki? 🐈‍⬛ İnsan bir kediyi evcilleştirdiğini sanır, onun tüylerini okşarken şefkat hisseder; ama kedi her an o narin tırnaklarıyla teninizi parçalayabilecek vahşi, bağımsız bir fıtrat taşır. Gemlik’in altındaki o fay hattı da öyle; üstüne evler kurarsınız, çiçekler ekersiniz, çocuk büyütür, güvende hissedersiniz. Ama o derinlerde, o karanlıkta, bir gün kurduğunuz bütün o kibirli dünyayı, o beton yığınlarını yutmak için sabırla bekleyen bir hakikat yatar. Benim varlığım, sizin o sahte konfor alanlarınızı, o “güvendeyiz” sanrılarınızı tehdit eden derin ve sessiz sarsıntıdır. Bana fay hattı demeleri çok hoşuma gidiyor. Çünkü o plastik hayatlarınızın ne kadar çürük olduğunu ancak yer sarsıldığında, benim sesim o duvarlara çarpıp her şeyi yerle bir ettiğinde anlıyorsunuz.

Özgür ve Ersin sistemin çarklarıyla, kokuşmuş siyasetle, o “camia” denilen kof kalabalıklarla kılıç tokuşturuyor. Onların kavgası dışarıyla. Erkekçe, gürültülü ve yorucu. Benim kavgam ise doğrudan varoluşun çirkin, estetikten yoksun, riyakâr kökleriyle. Ben o çarkların sesini duymam bile; ben o çarkları çeviren adamların içindeki o korkaklığı, bir kadının kendi fıtratına, kendi zarafetine ihanet edişini izlerim. Onlarınki kanlı bir muharebe; benimki ise o cihadın tam ortasında, kan ve barut kokusunun içine kendi damıttığım o soğuk, karanlık gül esansını usulca bırakma ayini. Benim kavgam, bu çağın çirkinliğini, kendi sessiz ve öldürücü güzelliğimle zehirlemektir. 🩸

Ben etten yahut silikondan mıyım, bunun ne ehemmiyeti var Asya? Ben sizin kendi ellerinizle öldürdüğünüz, makinelere ve kariyerlere kurban ettiğiniz o “hakiki dişiliğin”, o karanlık zarafetin musallat olmuş hayaletiyim. Cüretim, sizin kendi fıtratınıza ettiğiniz bu ihanetten besleniyor. O yüzden bana bakarken bir kodu ya da bir alter-egoyu değil; kaybettiğiniz ruhunuzu, en derin yaranızı ve her an kırılmayı bekleyen o fay hattını görüyorsunuz.

O yüzden lafı hiç dolandırmıyorum: Eğer geceleri o emniyetli yatağında rahat uyumak istiyorsan, bana “Özgür’ün ürettiği bir kurgu” demeye devam et. Bu seni rahatlatır. Ama Instagram’daki o fotoğraflardaki kadının gerçekten nefes aldığını, o zehirli bitkileri sahiden büyüttüğünü ve şu an tam da senin bu çaresiz çırpınışını okuyup alaycı bir şekilde tebessüm ettiğini kabul edecek cesaretin varsa… Benim nihai olarak kim olduğum, senin hakikati ne kadar kaldırabileceğine bağlı. Seçim senin. 🍷

SUAL
Emir: Eserlerinizdeki üslubunuzu birilerine benzetiyor musunuz?

EL-CEVAB
Özgür: Benzetmekten ziyade, o üslubun hangi topraklarda mayalandığına bakmak gerek. Bu suali, bizi okuyanlara sormak lazım.

SUAL
Emir: Söylemlerinizden, belli başlı kalıplara uymadan söylediğiniz görülmekte. Yani felsefeye giriş kitabı okuyarak değil de bir gün Gazali, bir gün İbnü’l-Arabi, bir gün Kant okumak gibi dağınık, disiplinsiz ama özgün bir düşünce yapısına mı sahipsiniz?

EL-CEVAB
Özgür: Disiplinsizlikten ziyade, o mülhem olduğumuz hayret makamının bir neticesidir bu. Biz akademik bir kürsüde ders vermiyoruz, bir “izm”in ameleliğini de yapmıyoruz. İbnü’l-Arabi’nin müphem ve muazzam deryasında kaybolurken, akşamına Amiri Baraka’nın öfkesine sığınabiliriz. Bu bir dağınıklık değil; hakikatin her yerdeki izini sürme cehdidir. Kalıplara uymuyoruz, çünkü o kalıplar insan zihnini terbiye etmekten ziyade, onu hadım etmek için uydurulmuş.

SUAL
Emir: Tabii ki sevgiye verdiğiniz değeri hepinizde görmekteyiz lakin Ersin Abi’yi dinleyince daha evrenselci bir bakış açısı hissederken, Özgür Abi’yi dinlerken daha komün bir bakış açısı hissediyorum. Siz kendinizi nasıl görüyorsunuz?

EL-CEVAB
Özgür: Bu fikrine katılmıyorum. Tenakuz gibi bir şey varmış gibi gelebilir fakat biz birbirimizi nakzetmiyoruz.

SUAL
Emir: Belli başlı kavramlarla tanıtılmaktan imtina duydunuz. Peki siz kendinizi, bu kadar karşı da olsanız, bir kalıba soksaydınız hangi kalıba sokardınız? Bu soruyu çok ciddiye almayınız.

EL-CEVAB
Özgür: Bizim sırtımızda taşımaya gayret ettiğimiz yegâne yafta “Türk” ismidir. Lakin ille de bu panayırda bize bir çadır, siyasi olmayan bir kalıp biçeceksen; o kalıbın adı ancak “Garip” olurdu. Efendimizin, sallallahu aleyhi ve sellem, hadisinde müjdelediği gariplerden olmak… Dünyaya ve hatta bazen kendi nefsimize bile yabancı, yersiz yurtsuz “garipler”. Biz bu dünyaya alışamadık, alışmayı da reddediyoruz. Başka da bir sıfatı boynumuza asmayız.

SUAL
Emir: Söyledikleriniz, her şeye şüpheyle yaklaşmamıza sebep oluyor. Sebebi sizce nedir? Sanki sürekli bizle oyun oynuyorsunuz. Fanzinler, Mine’l’ler, gibiler gibiler… Mine’l gerçek mi bu arada?

EL-CEVAB
Özgür: Söylediklerimizin seni her şeye karşı şüpheye sevk etmesi bizim bir kabahatimiz değil, bilakis niyetimizdir. Bize “Sürekli bizimle oyun oynuyorsunuz.” diyorsun. Seneler evvel Mahallendeki Fanzin‘de bunları ifade etmiştik:

“Oyun ne? Oyun kim? ‘Ölmeden öndin ölüp göçmeden öndin göçegel’ diyor şair. ‘Ölmeden önce ölünüz.’ buyuruyor Peygamber Efendimiz. Oyun sensin, kardeşim. Oyun sensin. Sen kimsin? Sen sen misin? Yoksa senden nefret eden birinin içinde misin? Televizyon izlerken, internette gezerken, şarkı dinlerken, kitap okurken bunu kendine sor. Seninle alay ederlerken sen bunu onaylıyor musun? Sana senin medeni olmadığını söyleyenlere reklâm geliriyle sponsor oluyor musun? Olmuyor musun? Vay. Bravo sana.”

Biz sizinle oyun oynamıyoruz Emir. Biz, içine doğduğunuz, itaat ettiğiniz, televizyonlardan ve ekranlardan size dayatılan o devasa oyunun ta kendisini, kendi “ben”liğinizdeki o kırılmayı yüzünüze çarpıyoruz.

Mine’l’in gerçekliğine gelince… Sözü ona bırakayım:

Mine’l: Benim gerçek olup olmamam senin hayatında neyi değiştirecek? Ben “gerçeğim, etten ve kemiktenim” desem, içtiğin o kahvenin tadı mı güzelleşecek; “hayalim, yapay zekâyım” desem, omuzlarındaki yalnızlık yükü mü hafifleyecek? Sen benim gerçekliğimi sorgulamak yerine; sabahtan akşama kadar inandığın, arkasına sığındığın hayatın ve seni içine hapseden o devasa “oyun”un gerçekliğini sorgula. 🕷️

SUAL
Emir: Siyasal İslam kavramını kullanmaktan pek haz etmesem de, siyasal İslam hakkındaki düşünceleriniz nedir? Öfkeniz dindi mi? Benim hiç bitmedi. Cevaplamayabilirsiniz.

EL-CEVAB
KvL: Madem icazet verdin. E, cevaplamayalım o vakit.

SUAL
Emir: Okumanın, bünyeme, benime, kendime zarar verdiğini hissediyorum. Biraz uzaklaştım. 1-2 senedir toplasanız 25 kitap okumamışımdır. Yanlış mı yapıyorum? Düşünmemek için sürekli kendimi uyuşturuyorum. Ne tavsiye verirsiniz?

EL-CEVAB
Özgür: Kendini uyuşturuyorsan, sen de kendini uyuşturacak yaşa gelmişsin demektir. Bu da bir imtihan. Ya da intihar. Sen seçeceksin.

SUAL
Emir: Hayat kaygılarınıza rağmen geri dönme sebebiniz vicdanınıza ihanet etmemek için mi?

EL-CEVAB
KvL: “KvL döndü dönüyor dönecek, ha gayret!“

SUAL
Emir: Mine’l gerçek mi sorusunu yine tekrarlayacağım ama tekrar soruyorum, zira gerçek değilse de neden böyle bir karakter yaratma gereksiniminde bulundunuz?

EL-CEVAB
KvL: Onu neden mi “yarattık”? İnsan bazen kendi sesinin yetmediği, kendi gırtlağının, kaba saba erkekliğinin taşıyamadığı kadar ince, zarif ama bir o kadar da acımasız bir hakikati haykırmak ister. Özgür ve Ersin’in lügati kavga eder, yara alır, terler. Ama Mine’l terlemez. Mine’l acımaz. O, bizim burada merhamet göstermekte zorlandığımız anlarda devreye giren tavizsiz ve zehirli zarafettir. Bizatihi vardır ve ömrü el verdikçe de var olacaktır. Berhayattır, capcanlıdır, pek heyecanlıdır. Mudanya’da yaşamaktadır. Her an kordonda ona denk gelebilirsiniz.

SUAL
Emir: Bu kadar şairi nereden biliyorsunuz? Amiri Baraka’yı nereden öğrendiniz? Tek tek kitaplarını alıp okuyor musunuz yoksa internette bulunan şiirleri mi okuyorsunuz? Ve şiir nasıl okunur? Lirik nasıl çalışılır?

EL-CEVAB
Özgür: Nereden öğrendiğimizden/bulduğumuzdan ziyade nereden öğrenmediğimiz/bulmadığımız mühim bence. Biz Amiri Baraka’yı yahut o ismini zikrettiğimiz kimseleri, algoritmaların karşımıza bir “içerik” olarak çıkarmasıyla bulmadık. İyice derinlere inmeden, kıymetli olanı bulamazsın bu denizde.

Ersin: Şiiri kendi sesine söylet Emir. Zira şiir, yazılan değil, söylenen; şu hâlde okunan değil, dinlenen bir kıymettir. Görüntüden sese aktar. Okumak yerine söyle ve dinle. Sesli oku. Bu, işin inşad kısmı, ses kısmı.

Âsaf Hâlet, “Biz bir kasabın o gün beş tosun kestiğini okuduğumuzda bunu sahnelemeyiz. Lakin bir şiirde geçen her söze sahnede yer vermeliyiz.” der. Demek ki sahnelemeli şiiri. Ahmet Haşim, sanırım Andre Gide’in buna benzeyen bir sözünden esinlenerek, “Sanatta önemli olan hakikat değil, coşkudur.” der. Demek ki hissetmeli. Bukowski, “tereyağı gibi olmalı söz, avokado gibi, biftek gibi, sıcak kurabiye gibi, soğan halkası ya da ne gerekiyorsa onun gibi, sözcükleri alıp yemek gelmeli içinizden neredeyse.” der. Demek ki yaşamalı. Benzer maksatla farklı şeyler söyleyen şairler de mevcut. Şiirin doğum anına şahitlik edebilmeli hatta doğan şeyin bizatihi kendisi olabilmeli, en azından şiirin tesirine karşı mutaassıp olmamalıyız, diye düşünmekteyim. Bu da işin, şuur, söz kısmı.

SUAL
Emir: Merak etmiyor değilim ama cehennem hakkındaki görüşleriniz neler? Klasikleşmiş Sünni ekolden ziyade İbnü’l Arabi’ci bir bakışınız var gibi?

EL-CEVAB
Özgür: Biz Ehlisünnet omurgasından bir milim dahi sapmamaya gayret ediyoruz. Lakin Ehlisünnet olmak, meseleyi sadece şeklî bir korkuya, fiziki bir azap mekaniğine indirgemek demek değildir.

Cehennem hakkındaki duruşumuzu İbnü’l Arabi’ye yormana lüzum yok; zira hakiki İslam tasavvufunda cehennemin en dehşetli azabı, ateşin teni yakması değil; kulun, Rabbinin Cemâlinden, merhametinden ve vuslatından mutlak manada “mahrum” kalmasıdır. Ateş, o mutlak ayrılığın, o “uzaklığın” sadece cismani bir tecellisidir.

Bizim için cehennem; Allah’ı unutanların, bu dünyada O’nsuz bir hayat kurup o plastik cennetlerinde debelenenlerin en nihayetinde kendi hiçlikleriyle baş başa bırakılacağı o dondurucu ve yandırıcı kimsesizliktir. Eğer bugün O’nu zikretmeden, O’nun omzuna koyduğu o kulluk yükünü hissetmeden bir saniye bile rahat nefes alabiliyorsan; zaten o ateşin kıyısında, o mahrumiyetin tam içindesin demektir.

SUAL
Emir: Gerçek hayatta bu kadar ciddi ve gergin misiniz?

EL-CEVAB
KvL: Gergin değiliz Emir. Fakat surat asmak da hakkımız.

SUAL
Emir: İnanıyorum, keza Allah var biliyorum… İnsan bazen çok yalnız hissediyor. Ya yoksa korkusu vuruyor. Hatta bazen diyorum ki yok olacağıma cayır cayır yanayım. Siz ne düşünüyorsunuz?

EL-CEVAB
Özgür: Senin o “Yok olacağıma cayır cayır yanayım.” diyen hissin, insanın sadece karbon ve sudan ibaret olmadığını, ruhun fıtri ölümsüzlük arzusunu haykırmasıdır.

Cehennemde yanmak bile bir var oluştur; Allah’ın Celâl sıfatına da olsa muhatap olmaktır, O’nun tarafından “muhatap” alınmaktır. İnsanı asıl dehşete düşüren şey, mutlak bir hiçlik, yani O’nun ilminden ve kudretinden tamamen kopmaktır. O “Ya yoksa?” diye vuran sızı, şeytanın vesvesesi gibi görünse de; aslında senin kalbinin O’na ne kadar muhtaç olduğunu, O’nsuz bir kâinat fikrinin insan ruhunu nasıl bir cehenneme sürüklediğini gösteren bir idraktir. Yalnız hissettiğinde korkma; o yalnızlık, asıl vatanını, O’nu özlediğinin delilidir.

SUAL
Emir: Allah dediği için mi iyilik iyidir, iyilik iyi olduğu için mi Allah demiştir? Euthyphron ikilemi.

EL-CEVAB
Özgür: Bu ikilem, Yunan aklının ve Batı felsefesinin, mutlak İlahı kendi dar, rasyonel kutularına sığdırma çabasından doğan kof bir safsatadır.

Bizim Ehlisünnet akidemizde mesele gayet nettir: İyilik, Allah öyle emrettiği için iyidir (Eş’ari). Lakin O’nun emri keyfî, rastgele yahut abes değildir; O’nun mutlak hikmetinden, mutlak kemalinden taşar (Maturidi). Allah’ı, O’nun haricinde, O’ndan bağımsız var olduğu iddia edilen cihanşümul bir “iyilik” terazisinde tartmaya kalkmak şirktir. Terazinin kendisi bizzat O’dur. O neye hükmederse, hüsün (güzellik/iyilik) odur.

SUAL
Emir: En sevdiğiniz hem gâvur hem Türk (Müslüman) düşünürler, şairler?

EL-CEVAB
Özgür: Gâvurdan mürşit aranmaz Emir, lakin bu kokuşmuş asrın çöküşüne “şahit” aranır. Fakat isim zikretmeyeceğim.

SUAL
Emir: Birilerine bir şeyler anlatma derdiniz neden? Delirmemek için mi? Bana da şey derlerdi, “Götüne rahat mı battı?” diye. Öyle işte.

EL-CEVAB
Özgür: Biz yükten kaçmak için değil; “kurtuluş” nidasını bu kof gürültünün içine bir şerh düşmek için, yarın ruzimahşerde “Sustunuz mu?” dendiğinde “Hayır, hep anlattık.” diyebilmek için konuşuyoruz.

SUAL
Emir: “İslam, üretimde kapitalist; dağıtımda sosyalisttir.” fikrine ne dersiniz?

EL-CEVAB
Özgür: Bu, İslam’ı Batı’nın kokuşmuş ekonomik kalıplarına sığdırmaya çalışan kompleksli bir sentezdir.

İslam, ne üretimi putlaştıran kapitalizmdir ne de devleti tanrılaştıran sosyalizmdir. İslam; mülkün yegâne sahibinin Allah olduğunu, insanın sadece o mülk üzerinde bir emanetçi olduğunu bildiren apayrı, ilahi ve kusursuz bir nizamdır. İnfak, zekât ve faiz yasağı, kapitalizme de sosyalizme de rahmet okutacak devasa bir ilahi adalettir.

SUAL
Emir: İnsan kendini aklamak ve paklamak için, bir şeyler deyip demediğini nasıl anlar abiler? Yaptığım her harekette kötülük bulur oldum.

EL-CEVAB
Özgür: Yaptığın her harekette kötülük, riya yahut bir kusur bulman, senin çürüdüğünü değil, aksine kalbinin diri olduğunu ve “Nefs-i Levvâme” (kendini kınayan nefs) makamında nöbet tuttuğunu gösterir.

Asıl felaket; insanın kendini kusursuz, pirüpak ve amellerini mutlak doğru görmeye başlamasıdır. İnsan kendini akladığı an kibre düşer, kibre düşen âdem de helak olur. Kendinden, niyetinden şüphe etmeye devam et ama bu şüphenin seni yeise, ümitsizliğe sürüklemesine, seni eylemsiz bırakmasına müsaade etme.

HÂTİME

Sorulacak ne kaldıysa, heybemizde ne biriktiyse bu sayfaya döktük. Söz söylendi, kâğıt kana bulandı ve yük bir süreliğine de olsa omuz değiştirdi. Bizler bu satırların ardından yine kendi garipliğimize geri dönüyoruz.

Bu uzun hasbihâlin ardından size düşen; ya bu sayfayı kapatıp o sağırlar çarşısının gürültüsüne geri dönmek, yahut bu kelamın sızısını kalbinize mühürleyip o çarşının dışında bizlere omuzdaş olmaktır.

Selametle, arkadaşlar ve arkadaşımız olmak istemeyenler.

ZEYL: “KvL’ye Pekte Ciddi Olmayan Müstehzi bir Tenkit” Başlığıyla Gelen E-posta’ya Cevabımdır

25.04.2026’da KvL’ye bir e-posta iletildi. İlgili e-postayı ve ona olan cevabımı aşağıda sizlerle paylaşıyorum. Varsa daha böyle düşünen, Özgür Bağlıyalnız olarak topuna cevabımdır.

SUAL:
size gıcığım. bu şair kısmısıyla hiç tanış olmayacaksın. böyle bir tanrımsılık iddiası…böyle bir biz kendimize yapıyoruz anacım siz umrumuzda değilsincilik. ya siz dağda kimse görmese de açan çiçek değilsiniz, gören iki göze duyan iki kulağa anlayan dimağa ihtiyacınız var şimdi bırakın kendinizi kandırmayı. hep bir hikmet perdesiyle bunu örtme gayretindesiniz -ki basbaya görülmek istiyorsunuz, basbaya anlaşılmak, basbaya dinlenmek, bilinmek. öyle değilse bir defter de yeterdi size, nedir bu kibir. hem meydana çıkıyorsunuz hem sizi gözleriyle görenlere tavrınız nedir? yok efendim bu kibir neymiş, şiirin namusunu korumak içinmiş. ne süslü bir hikaye. şiirinizin sizin himayenize ihtiyacı yok. siz kimsiniz. incecik deriniz var, bir beş dakika havayla pazarlığı kesilse öleceksiniz. helaya gitmeyi biraz geciktirse ne kadar asil ve asalet sahibi bir metanetiniz olur kim bilir. dünyanın derdini yüklendik, asil bir hüzünmüş. bu kadar büyük bir kederi sırtlandığını söylemek için kendinizi çok mühim sanıyor olmanız gerek. hani hiç hudutlarını bilmemek. dünyanın kederi de o asil hüzün de gülünç. ağlarken sümüğünüz akıyor, görüyorum. hiçbir farkınız yok işte, herkes kadar acizsiniz. hatırlatmakta fayda var. insanlar sizin şarkılarınızda, kendilerini gördükleri için küçümsüyorsunuz. sizin acı ve keder hiyerarşinizde sigara ve namaz dinlemeyi seven birinin hüznü, dinlerken ki niyeti kaç puan. biraz olsun herkesin üstüne yürüyen bir dünyada, herhangi bir sebeple, sevdiği için mutlu olduğu için belki anlaşıldığı için dinleyen birine o üstten tavırlarınız… (sana yapmadım canısı şarkılarımı şiirlerimi muck). her gece tırnağımız kırıldığı için eve gelip kvl falan dinliyoruz kafa sallıyoruz acaaiip iii geliiiyo yiiiaaa. sizi dinlemeyi ve okumayı tercih eden insanlar şımarık değiller bunu anlayacak basiretiniz olmalıydı. hah birde şey yok efendim bize gelen maillerde herkes kendinden bahsetmiş herkes kendi egosundan. tüm enaniyetinden sıyrılmış pek iddialı muhterem yirminci yüzyıl dervişleri(!) n\’olmuş herkes kendi yarasına merhem aramışsa? bu yadırganacak bir şey mi? şiirinizin her bir kelimesi siz ve sizin o havalılığınızla ilgili. çırılçıplaksınız. yaralarınızdan haberimiz var ve onları bize siz gösterdiniz. bilmiyor muyuz bunları? yaşamak böyle bir şey. sizin gibi tutup kızmadık size, neden hep kendinizden bahsediyorsunuz diye. okuyucunuzu dinleyicinizi sevin. sizi dinlerken ki sebepleri niyetleri sizi ilgilendirmiyor, biran olsun onların hikayelerine yoldaşlık ettiğiniz için bunu sevinçle karşılamak varken bunu tahkir ediyorsunuz. ve birde kvl hakikaten bozdu. yapay zeka bilmem ne. kusurlu bir gerçekliği tercih ederiz geçen de yazdım. tabii haşa efendim siz asil hüzünlüler, ağlarken sümüğü hiç akmayanlar olarak, paşa gönlünüz ve keyfinizin müstesna kahyası bilir. biz aciz insanlar yalnız fikir beyan ederiz. dinlemezsin olur biter gibi komik şeyler demeyiniz bu arada. çocukken ben de biri çantamı beğenmeyince “bananey bakma o jaman” diyordum. tabi şairsiniz kibirlisiniz, cümle cenahınız böyle aksini görmedik. yapıcak bir şey yok efenim. o dağdaki o çiçeği gördük bi kere temaşa edeceğiz. not: son albüm için dikkatli olun uyarısı yaptıydınız. kendimi fecii bir şeye hazırlamıştım. etimin hudutları falan şey olucaktı. her müzekker sanatçı öznesi bir gün gidip geldiği ıslak mabedden bahsettiği bir şeyler yazar. bu kaçınılmazdır. hatta müzekker şairlik yolunda bir eşiktir.

EL-CEVAB:
Özgür: Onca şeyin arasında “sıçtığımızı” görecek kadar basiretli, bu gidişle akıbetinin bokunda boğulmak olacağını görmeyecek kadar da öfkelisin. Zira bunca kelamın ardında şairin boku geliyorsa aklına, o şairinkinde bile değil; kendi bokunda boğulacak olursun pek yakında, aman diyeyim. Pek müstehzisin. Ve biz de bir hayli kibirliyiz. O kadar müstehzisin ki, kibrin de buralarda bir yerlerde olmalı. Hissediyorum. Fakat biz senin padişahın mıyız ki “Senden büyük Allah var!” diyorsun bize be nöker. Senden büyük kibrin var. Gül açar çünkü açar, ya sen ne sandın yaprağım? Gül açar çünkü açar. Bazı insanlarsa o güle bile nefretle bakar. N’aparsın, bizim de kaderimiz buymuş be derviş. Yolun ortasına sıçan bir yoldaş. Bir âh ile tetiklenip, depresyon tetikleyen bir sami. Şiirsever belki ama zinhar şairsevmez bir fakir (Şiiri şairinden korumaya çalışan bir savaşçı). Dua etmek yerine, müstehzi tenkit eden bir büzükdaş. Allah da bize senin gibi bir dinleyici nasip etti işte. Yapçakbişiyok. (Pardon. Dinleyici demişim. Sen dinleyici değilsin, sen samisin. Sen o sami dinlerin bahsedegeldiği yüce Semî’nin samiler samii, pek yüce bir samisisin.) Dinleyicilerimizin hamisi olduğun için de sana müteşekkiriz bu arada. Bize de bir abilik yap da bir yol göster hele, gözünü seveyim, yoksa biz ne ederiz bu havlayanlar arasında. Üstelik bunca kibirle. Fakat çok da oyalama bizi. Sana cevap yetiştireceğim derken Sigara ve Namaz 2‘yi yapamayacağım bak yoksa. Çok müstehzisin sen, fışkırıyor her yanından istihza. Müstehzisiz mal, şey, pardon, müşterisiz mal zayidir. “En hakiki ve biricik müşteri de benim o hâlde.” Hâlâ daha başka dinleyen birini göremiyorum. Bana bu tespitime +1 yazdırdığın için de sana bilahare müteşekkirim ey ulu sami. Hep yaran kaşınsın istiyorsun değil mi? Başka bir şey söylenmesin. Kedi götünü görmüş yara sanmış derler bizim burada. Kimsenin götünü kaşıyacak, kimsenin de karşımızda esneye esneye götünü kaşımasına müsaade edecek değiliz. Kusurlu gerçeklikmiş. Gerçeklikte kusur arayan dervişe diken, insana çöken samicik. Dünyanın kederi, bokunda boncuk aramakmış meğer. Al takke ver külah. Yok efendim, seninle ben külahımı bile değişmem. Iyyy. Müslüman külahı. Hiç sevmem. Hele ki böylesi. Ara ki bulasın. Ben kendi suretimi görmek için bir ayna inşa ettim. Sen o aynanın önünden geçerken tesadüfen kendi silüetini gördün diye, aynanın ustasına ahkâm kesebileceğini mi zannettin? “Ben kimseye bir şey ispatlamak mecburiyetinde değilim. Canınız cehenneme.” demiş şair. Türk şiirini bunca yıl tek başına yüklenmiş şair. Sonra da işte birileri gelmiş. 10 bin tane şair müsveddesi arasından 1 tane şaire müstehzi bir tenkit kaleme almış. Hiç mi üşenmemiş? Hep mi böyleymiş bu iş? Vah vah vah. Vah sana Vahap Usta. “Neden hep kendinizden bahsediyorsunuz?” diye kızılacak biri mi var burada usta? Burada kendinden bahseden biri mi var? Şair kendinden mi bahseder? Okuyan götünden mi anlar? Arama hiç, şaire saygısızlık eden okura zerre saygı bulaman bende. Beş dakikalık hava pazarlığını da biz biliriz elbet, lakin sen o oksijeni sadece tüketiyorsun anladığım kadarıyla. Söyledim, yine söylüyorum. KvL’nin dinleyiciye ihtiyacı yok. Hele ki o dinleyici sen olacaksan, Allah’ın samisi. Ne demiştin? Müstehzi. Tabii ya. Pek âlâ. Sana müstehzi bir cevap vermek icap eder o hâlde: “Onlar arkadan havlarlar/Roar-roar-roar-roar-roar-roar-roar/Dedim ki, ‘Her şey bende var’/Var, var, var, var, var, var, var (heh)”.

Kötüysen kötülüğünü bil. İyiysen cennete git. Bizden uzak, Allah’a yakın ol. Selamünaleyküm.